'Amerika ' Bölümu Arxivi

Araz Aslanlı
 
 
Bölgəmizdə gedən proseslər içərisində son illərdə maraqla izlənənlərdən biri də Türkiyə-İsrail münasibətləridir. Türkiyə-İsrail münasibətləri sadəcə sırf bu iki ölkə üçün deyil, yaratdığı və yarada biləcəyi nəticələr baxımından ABŞ başda olmaqla dünyanın önəmli gücləri və bölgə dövlətləri üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan, İran, Rusiya və Ermənistan da bu münasibətləri diqqətlə izləyir, Türkiyə-İsrail münasibətlərində mənfi [...]

Fevralın 10-da Rusiya Müdafiə Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi polkovnik Aleksey Zolotuxin rəsmi Moskvanın raket əleyhinə müdafiə sistemləri planına dair mediaya bəzi önəmli açıqlamalar verib. O, açıqlamasında Fevralın 11-də Leninqrad vilayətinin Lextusi qəsəbəsində növbəti və sayca 3-cü yeni nəsil radiolakasiya stansiyasının istifadəyə veriləcəyini bildirib. Xatırladaq ki, daha əvvəl də “Voronej-DM” tipli müasir radiolakasiya stansiyaları Kalininqrad Vilayəti ilə [...]

Araz Aslanlı

http://www.gunaz.tv

Qərb ilə İran arasında müharibə artıq başlayıb

Bundan öncəki yazımızda İranın nüvə proqramının nəyə görə bu qədər mübahisə mövzusu olduğuna dair suallara aydınlıq gətirməyə çalışmışdıq. Bu yazımızda isə İranın nüvə proqramının tarixinə qısaca nəzər salacaq və İran ilə Qərb arasındakı nüvə müharibəsi ilə bağlı fikirlərimizi bölüşəcəyik.

İranın nüvə proqramına dair ilk addım ABŞ ilə bu ölkə [...]

Məlumatlara görə, İranın bank sisteminə qoyulan sanksiyalar bü ölkənin xaricdən ərzaq malları idxal etməsində məhdudiyyətlər yaradıb. İrana taxıl ixrac edən ölkələrin və şirkətlərin bir çoxu öz pullarını almaq üçün ciddi problemlərlə üzləşib. Bu səbəbdən indi İrana göndərilən taxıllar İran limanlarında gözlədilir. “Reuters” Agentliyinin verdiyi məlumata görə, yüklə dolu ən azı 10 gəmi İran limanlarının birində [...]

Araz Aslanlı

İranın nüvə proqramı niyə təhlükəlidir?

İranın nüvə proqramı ilə bağlı problem artıq uzun müddətdir ki, “müharibə müstəvisində” davam edir. 2000-ci illərin əvvəllərində İranın nüvə proqramına dair gizli məlumatlar ortaya çıxdıqdan sonra dünyada İranın nüvə silahına sahib olmaq istəyinə dair təhlükə siqnalları çalmağa başlamışdır. İran bunu təkzib etməyə çalışsa da hər dəfə ortaya çıxan gizli məlumatlarla [...]

Gürcüstan Xarici İşlər  Nazirinin Müavini Nino Kalandadze 18 iyunda Rusiyanın Dünya Ticarət Təşkilatına (DTT) üzv olması üçün öz tələblərindən vaz keçmədiklərini bildirib. Rusiyanın “İnterfaks” agentliyinin verdiyi məlumata görə  o, açıqlamasında başta Rusiya-Gürcüstan sərhədlərinin Abxaziya və Cənubi Osetiya hissələrində şəffalığın təmin edilməsi olma üzrə rəsmi Moskvadan bir sıra tələblərinin olduğunu və bunların yerinə yetirilməsində təkid etdiklərini  [...]

Çin və Rusiya rəhbərləri İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejadı nüvə məsələsini həll etməyə çağırıb. Bu çağrış iyunun 15-də Qazaxstanın paytaxtı Astanada keçirilən Şanghay Əməkdaşlıq Təşkilatının zirvə görüşündə bir ara gələn Rusiya və Çin rəhbərləri tərəfindən səslənib.
 
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının ötən il keçirilən zirvə görüşündə İran prezidenti iştirak etməmişdi, lakin bu il Astana görüşündə müşahiəçi qismində iştirak edib. [...]

  
Руководители Китая и России призвали президента Ирана решить ядерную проблему. Этот призыв прозвучал 15-го июня на совещании глав государств Организации Шанхайского Экономического Сотрудничества, проходившего в Астане.
 
На прошлогоднем саммите глав государств ОШЭС Ахмадинежад не принял участие, но в этот раз принял участие в качестве наблюдателя. Иранский президент выступил на этом саммите и назвал западные страны [...]

www.araztm.org
İngiltərənin İranı Suriyadakı proseslərə müdaxilə etməklə günahlandırması, bu ölkənin sərt reaksıyasına səbəb olub. İran Xarici İşlər Nazirliyindən verilən açıqlamada, İngiltərənin Tehrandakı Səfirliyinin Müşavirinin dünən Xarici İşlər Nazirliyinə çağrıldığı və İngiltərənin ittihamlarının İran üçün qəbul edilməz olduğu ifadə edildi. İran rəsmiləri Suriyadakı hadisələrə müdaxilə etdiklərinə dair İngiltərənin iddiasının “tamamilə əsassız olduğunu, heç bir dəlil və sənədə [...]

Şəms Bağırova, BDU magistratura tələbəsi 

Soyuq müharaibənin başa çatması və SSRİ-nin dağılmasından sonra Cənubi Qafqaz bölgəsi İsrailin maraq göstərməyə başladığı  regionlardan birinə çevrilib. Post-sovet məkanının müsəlman ölkələrindəki vəziyyət Yaxın Şərqə təsir etmək xüsusiyyətinə malik olduğu üçün, qonşuluq münasibətləri və həmin ölkələrdə yaşayanların əsasən müsəlman olmalarına görə İsrail bu dövlətlərlə yaxın münasibətlər qurmağa çalışır. Bu məqsədlə İsrailin [...]

Araz Aslanlı
http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110531034948667.html
30 Mayıs’ta Ermenistan`da Başbakanlıkta “Ermeni Soykırımı” 100. Yıl Etkinliklerini koordine eden Devlet Organizasyon Komisyonu I. Oturumu gerçekleştirildi. Oturumu Komisyon başkanı, Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan yönetti. Serj Sarkisyan toplantı sırasında yaptığı açıklamada sözde “Ermeni Soykırımı”nın inkarına asla tahammül etmeyeceklerini iddia etti.
Ermenistan Cumhurbaşkanlığı basın sekreterliğinden NEWS.am’e verilen bilgiye göre; Serj Sarkisyan katılımcılara komisyonun bünyesinin genişletildiğini, Galouse [...]

http://www.1news.com.tr/azerbaycan/siyaset/20110527123548682.html
Fransa’nın Deauville kentinde gerçekleştirilen G-8 zirve toplantısında Azerbaycan topraklarının Ermenistan tarafından işgali sorununa (Karabağ sorununa) ilişkin beklenen açıklama yapıldı. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Minsk Grubu Eş başkanı ülkelerin (Rusya, ABD ve Fransa’nın) liderleri Karabağ sorununun barışçıl yollarla çözülmesi için nihai adımın atılma zamanın geldiğini vurguladı.
Dimitry Medvedev, Barack Obama ve Nicolas Sarkozy imzasıyla [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
Gürcüstanda siyasi gərginlik getdikcə artır. Müxalif “Xalq Məclisi”nin” təxminən 1 həftədən bu yana davam edən və ölkədə “demokratik parlament və prezident seçkilərinin keçirilməsini” tələb edən mitingləri mayın 25-dən 26-a keçən gecə Tiflisdə polislə qarşıdrmayla nəticələnib. “Xalq Məclisi”nin lideri və parlamentin keçmiş sədri Nino Burcanadze “ölkədə dinc inqilabın qaçınılmaz olduğunu” bildirib. O, prezident Sakaşavilinin  [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110524114755092.html
Araz Aslanlı
1994 yılının Ocak-Mart dönemi küçük çaplı saldırılar, AGİT ve Rusya’nın arabuluculuk girişimleriyle geçmiştir.
Rusya AGİT Minsk Grubu üyesi olsa da devamlı olarak barışın sağlanması için kendi planına daha çok üstünlük vermekte ve bununla da bölgedeki eski nüfuzunu sağlayacağını düşünmekteydi. Rusya’nın girişimleri içinde en önemlileri Moskova’da 18 Ocak 1994’te Rusya Dışişleri Bakanı Kozırev’le Azerbaycan Dışişleri [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110517030447573.html
Araz Aslanlı
 
Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik sonraki ilk ciddi girişimler İran`dan geldi.
24 Şubat 1992’de İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti, taraflar arasında arabuluculuk yapma amacıyla bölgeye bir ziyaret gerçekleştirdi. Taraflar arasında ateşkes için temel konularda uzlaşmaya çalışılırken Ermenistan tarafı Hocalı Soykırımı’nı gerçekleştirmiştir. İran`ın bir sonraki benzer girişimi de ateşkes açısından başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Nisan [...]

Rusiyanın NATO-dakı Daimi Nümayəndəsi Dmitri Roqozin Şimali Atlantik Alyansına əməkdaşlıq üçün yeni sənəd təklif edib. Sənəddə Rusiya ilə NATO arasında Raket Əleyhinə Müdafiə Sistemləri (RƏMS) üzrə əməkdaşlığın siyasi prinsipləri və bu işbirliyindən irəli gələn vəzifələr əksini tapıb. Bu barədə açıqlama mayın 6-da Rusiya-NATO Şurasının növbədənkənar iclasından sonra Roqozin tərəfindən verilib. Roqozin bildirib ki, onun tərəfindən [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110429041119344.html
29.04.2011 
Yazı dizisine Azerbaycan Savunma Bakanı Sefer Ebiyev’in 7-8 Nisan 2011 tarihli Türkiye ziyaretiyle başlamıştık.
Ama daha yazı dizisini sona erdirmeden önemli bir ziyaret daha gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyeti Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Erdal Ceylanoğlu 18-19 Nisan 2011 tarihlerinde Bakü’de en üst düzeydeki siyasal ve askeri makamlarla görüşmelerde bulundu (işin ilginç yanı 15-25 Mayıs 2011 tarihlerinde gerçekleştirilmesi [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (2) 
 c) Geoiqtisadi risk və fürsətlər
 
Ümimilikdə, iqtisadi amil tarixən dövlətlərarası münasibətlərin və beynəlxalq sistemdəki güc mübarizəsinin ən mühüm motivlərindən biri olub. Soyuq müharibə dövründə Qərb və Şərq blokları arasındakı beynəlxalq rəqabətin əsas aparıcı motivinin  ideoloji olması iqtisadi amilin  önəmini gölgələsədə, iki blok arasındakı mübarizənin taleyini Şərq blokunun [...]

Rusiyanın BMT-dəki nümayəndəsinin birinci müavini Aleksandr Pankin aprelin 28-də Təhlükəsizlik Şurasının iclasındakı çıxışında rəsmi Moksvanın Suriyadakı hadisələrə dair mövqeyini açıqlayıb. Rus diplomat Suriyadakı vəziyyətin beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün təhlükə yaratmadığını və bu səbəblə Rusiyanın bu ölkənin daxili işlərinə müdaxilə tərəfdarı olmadığını bildirib. Pankin Suriyada ciddi gərginliyin olduğunu qəbul edib, ancaq proseslərdə bütün tərəflərin silahlı [...]

Yaxın Şərqdəki ictimai-siyasi hərəkətlilik bir çox dövləti kimi Tükiyəni də bəzi suallar qarşısında qoyub. Xüsusilə Suriyadakı proseslər Türkiyəni neçə illərdir bəzən problemlərlə, bəzən də uğurlarla diqqət çəkən xarici siyasət kursu baxımından kritik mərhələyə gətirib. Suriya kütləvi etiraz dalğalarının və bu etirazçılara qarşı sərt müdaxilənin növbəti danaynacağına çevrilib. Türkiyə isə Misirdə açıq və sərt, Liviyada isə [...]

GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Araz Aslanlıdır.
http://gunaz.tv/aze/37/newsCat/1/newsID/43746-Araz-Aslanli-Iran-ucun-Ermenistan-Azerbaycani-ve-Turkiyeni-narahat-etmesi-baximindan-strateji-oneme-sahibir-Musahibe.html/inner/1
- Amerika rəsmilər bu günlərdə İran-Ermənistan arasında imzalanan sazişə baxılacağı ilə bağlı məlumat yayıblar. Sizcə, bu, rəsmi İrəvan üçün nə ilə nəticələnə bilər?
- Bu ABŞ-ın (Amerika Birləşmiş Ştatlarının) İranla bağlı təcrid siyasətinin təbii nəticəsidir. Xüsusilə BMT-nin (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının) və [...]

Aprelin 14-də Çinin Haynan adasındakı Sanya şəhərində Braziliya, Cənubi Afrika Respublikası (CAR), Çin, Hindistan və Rusiya dövlət və hökumət başcılarının BRİKS formatındakı sammiti keçirilib. Sammitdə Braziliya Prezidenti Dilma Rousseff, CAR Prezidenti Ceykob Zuma, Çin Xalq Respublikasının Sədri Hu Szintao, Hindistanın Baş Naziri Manmohan Sinq və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev yer alıb. Sayca 3-cü, CAR-ın iştirakı [...]

Şəms Bağırova, BDU magistratura tələbəsi
 
Londonda keçirilmiş beynəlxalq görüşdə Liviya lideri Muammar Qaddafi hökümətinin “qanuniliyini tamamilə itirdiyi”, üsuli-idarəyə qarşı hərbi əməliyyatın vətəndaşlara qarşı hücumlar dayandırılanadək davam etməli olduğu və pulsuz humanitar yardım göstərməyin zəruriliyi barədə qəti mövqe formalaşdırılmışdır. Birləşmiş Krallığın Xarici İşlər Naziri Uilliam Haqunun sözlərinə görə, 40 ölkə və təşkilatdan olan təmsilçilərin iştirak etdiyi konfransda [...]

 
Rusiya rəhbərliyi beynəlxalq münasibətlərin aktual gündəm maddələrindən olan Liviyadakı hadisələrini diqqət mərkəzində saxlamağa davam edir. Xatırladaq ki, Ərəb dünyasında başlayan üsyan dalğası fevralın ortasından etibarən Liviyada da Müəmmar Qəzzafi hakimiyyətinə qarşı xalq etirazlarına səbəb olub. Fevralın axırında ölkədə etirazın hakimiyyətlə müxalifət arasında silahlı toqquşmalarla daha şiddətlənməsi bu ölkəyə beynəlxalq güclerin reaksiyasını gündəmə gətirib. Bu çərçivədə [...]

http://1news.com.tr/yazarlar/20110329122208111.html
Azerbaycan topraklarının Ermenistan tarafından işgali sorununa (Karabağ sorununa) ışık tutması açısından uzun süren beklentilerden birisi geçtiğimiz günlerde gerçekleşti.
23–24 Mart 2011 tarihlerinde AGİT Minsk Grubu Eşbaşkanları Bernard Fassier (Fransa), Robert Bradtke (ABD) ve İgor Popov (Rusya Federasyonu) Viyana’da Genel Sekreter Marc Perrin de Brichambaut ile görüşme yaptılar ve bölgede durum değerlendirmesi yapan heyetin Özel Raporunu sundular. [...]

(Rusiya Belorusda AES tikəcək)
Martın 15-də Belorusa səfər edən Rusiyanın Baş naziri Vladimir Putin Minskdə Avrasiya İqtisadı Əməkdaşlıq Şurasının (AİƏŞ) baş nazirlərinin iclasında və Rusiya-Belorus İttifaq Dövləti Şurasının toplantısında iştirak edib. Putin AİƏŞ iclasında üzv dövlətlər arasında iqtisadi inteqrasiya prosesininin perspektivlərini müzakirə edib. Putinin 1 günlük Minsk səfərinin ən mühüm nəticəsi isə Belorus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
8-11 mart tarixləri arasında ABŞ vitse-prezidenti Con Bayden Moskvaya səfər edib. Bayden səfər zamanı prezident Dmitri Medvedev və Baş Nazir Vladimir Putinlə görüşüb.  Baydenin Rusya səfəri üç mühüm məqam baxımından önəmli olub. Əvvəla, Bayden prezident Obamanın hakimiyətdən gəlişindən sonra ABŞ-la Rusiya münasibətlərində başlayan yumuşamanın memarlarından sayılır. Xatırladaq ki, iki ölkə arasından “yeni başlanğıc” [...]

www.araztm.org
Yaxın Şərqdə gedən ictimai-siyasi canlanma Səudiyyə Ərəbistanından da yan keçmədi. Amma bu ölkədə baş verənlər getdikcə Yaxın Şərqlə maraqlanan mütəxəssislərin diqqətini daha çox çəkməyə başlayır. Bunun iki başlıca səbəbi var. Əvvəla, Səudiyyə Ərəbistanı dünya neft bazartı baxımından ən əhəmiyyətli ölkələrdən biridir. Eyni zamanda bu ölkədə başlayan “rejim əleyhdarı siyasi fəallığın” arxasında İranın durduğu iddiaları var. [...]

Bəyim Nəbiyeva
(AzDİU Magistri və Beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin inspektoru )
 
Son illərdə beynəlxalq iqtisadi (həm də siyasi) münasibətlərdə adı tez-tez çəkilən təşəkküllərdən biri də G-20 qrupudur. 18-19 fevral 2011-ci il tarixlərində Parisdə G-20 maliyyə nazirləri və mərkəzi bank sədrlərinin toplantsı və orada alınan qərarları bu qrupun beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sistemində təsir gücünü yenidən gündəmə gətirmişdir. Bu [...]

 
ABŞ-in Ermənistandaki səfiri Mari Yovanovic 1 martda Ermənistan Dövlet Üniversitetində çıxış edərkən Erməni gənclərinə bəzi məsləhətlər verib. O, bildirib ki, heç bir tərpəniş olmadan onlar arzuladıqları ölkəni qura bilməyəcəklər. Səfir demokratiya ilə bağlı fikirlərini gənclərlə bölüşərkən onları hərəkətə keçməyə çağırıb. Yovanovic onu da qeyd edib ki, demokratiyanin dərinləsməsi və siyasi dialoqun aparılması dərin və köklü [...]