'Avropa ' Bölümu Arxivi

Araz Aslanlı

Mayıs ayı Karabağ sorunu açısından kritik gelişmelerin yaşandığı bir ay. 8 Mayıs 1992`de Şuşa Ermenistan silahlı birliklerince işgal edildi.
8 Mayıs 1994, ateşi bir türlü kesemeyen ve barışa giden yolda bir köprü mü, yoksa bir engel mi olduğu hala tam olarak kestirilemeyen Ateşkes Anlaşmasının imzalandığı, 12 Mayıs 1994 ise yürürlüğe girdiği tarih. 18 Mayıs 1992 [...]

Araz Aslanlı
Radikal gazetesinde Baskın Oran imzasıyla “Kardeş Azerbaycan’ın son kazığı” isimli bir makale yayınlanmış. Prof. Dr. Baskın Oran Türkiye`de kendi alanında (özellikle azınlıklar üzerine) saygın bir bilim adamı olarak bilinir. Fakat ne hikmetse konu Ermenistan ve Azerbaycan olduğu zaman Prof. Dr. Baskın Oran`ın çalışmaları bilimsellikten uzak, duygusal, ideolojik nitelik kazanır. Yanlış bilgiye dayalı kesin yargılar Prof. [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 
Rusiyanın “Komersant” qəzetinin verdiyi məlumata görə, rəsmi Kiyev Sevastapoldakı Rus hərbi bazasına yeni vergilər tətbiq etmək niyətindədir. Bu məsələ Ukrayna və Rusiya xarici işlər nazirləri Konstantin Qrişenko ilə Sergey Lavrov arasında 14 fevralda baş tutan Nijni Novqorod görüşündə gündəmə gəlib. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 20 illiyinə həsr edilmiş görüşdə Ukrayna tərəfi [...]

Araz Aslanlı
 
 
Bölgəmizdə gedən proseslər içərisində son illərdə maraqla izlənənlərdən biri də Türkiyə-İsrail münasibətləridir. Türkiyə-İsrail münasibətləri sadəcə sırf bu iki ölkə üçün deyil, yaratdığı və yarada biləcəyi nəticələr baxımından ABŞ başda olmaqla dünyanın önəmli gücləri və bölgə dövlətləri üçün də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan, İran, Rusiya və Ermənistan da bu münasibətləri diqqətlə izləyir, Türkiyə-İsrail münasibətlərində mənfi [...]

Dr. Nazim CAFERSOY, Kafkasya Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Analisti (QAFSAM-www.qafsam.org)
 
http://1news.com.tr/yazarlar/20120210013744365.html

Rusya`da başkanlık seçimlerine bir aydan da az bir süre kaldı. 2008 yılı sonunda yapılan yeni düzenlemelerle görev süresi 4 yıldan 6 yıla uzatılan yeni başkanın bu kez, hem de üçüncü kere Vladimir Putin olacağına ise yerli yabacı herkes neredeyse kesin gözüyle bakıyor. Putin`in seçimi [...]

Fevralın 10-da Rusiya Müdafiə Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi polkovnik Aleksey Zolotuxin rəsmi Moskvanın raket əleyhinə müdafiə sistemləri planına dair mediaya bəzi önəmli açıqlamalar verib. O, açıqlamasında Fevralın 11-də Leninqrad vilayətinin Lextusi qəsəbəsində növbəti və sayca 3-cü yeni nəsil radiolakasiya stansiyasının istifadəyə veriləcəyini bildirib. Xatırladaq ki, daha əvvəl də “Voronej-DM” tipli müasir radiolakasiya stansiyaları Kalininqrad Vilayəti ilə [...]

The spokesman of Russia’s Ministry of Foreign Affairs Alexander Lukashevich blamed on Catherine Ashton, the High Representative of the European Union (EU) for Foreign Affairs for interfering in the internal affairs of his country.
Lukashevich named “biased” the speech of Ashton in the European Parliament concerning the presidential elections what would be held in Russia and [...]

http://www.araztm.az
Rusiya Xarici işlər Nazirliyinin sözcüsü Aleksander Lukaşeviç Avropa Birliyinin (AB) Xarici Siyasət üzrə Ali Nümayəndəsi Ketrin Eştonu (Catherine Ashton) ölkəsinin daxili işlərinə müdaxilə etməklə günahlandırıb.
Lukaşeviç, Eştonun, Avropa Parlamentində Rusiyada keçiriləcək prezident seçkisiylə bağlı çıxışını “qeyri-obyektiv”  adlandırıb və çıxışı “Rusiyanın daxili işlərinə müdaxilə etmək cəhdi” kimi qiymətləndirib.
Xatırladaq ki, AB-nin Xarici Siyasət üzrə Ali Nümayəndəsi Eşton çıxışında, Rusiya [...]

Araz Aslanlı

http://www.gunaz.tv

Qərb ilə İran arasında müharibə artıq başlayıb

Bundan öncəki yazımızda İranın nüvə proqramının nəyə görə bu qədər mübahisə mövzusu olduğuna dair suallara aydınlıq gətirməyə çalışmışdıq. Bu yazımızda isə İranın nüvə proqramının tarixinə qısaca nəzər salacaq və İran ilə Qərb arasındakı nüvə müharibəsi ilə bağlı fikirlərimizi bölüşəcəyik.

İranın nüvə proqramına dair ilk addım ABŞ ilə bu ölkə [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
Atatürk dövrünü nəzərə almazsaq, tarixi əsasən kəskin rəqabət və müharibələrlə səciyyələnən 520 illik Rusiya-Türkiyə münasibətləri son 20 ildəki proseslər nəticəsində tamamiylə yeni bir məna daşımağa başlayıb. Yeni Rusiya-Türkiyə münasibətləri artıq “əməkdaşlıq”, “ortaqlıq”  və son olaraq da “strateji əməkdaşlıq” ifadələrinin tez-tez istifadə edildiyi əlaqələr sistemi kimi xarakterizə edilir. İki ölkə arasında ticarət və turizmlə [...]

Məlumatlara görə, İranın bank sisteminə qoyulan sanksiyalar bü ölkənin xaricdən ərzaq malları idxal etməsində məhdudiyyətlər yaradıb. İrana taxıl ixrac edən ölkələrin və şirkətlərin bir çoxu öz pullarını almaq üçün ciddi problemlərlə üzləşib. Bu səbəbdən indi İrana göndərilən taxıllar İran limanlarında gözlədilir. “Reuters” Agentliyinin verdiyi məlumata görə, yüklə dolu ən azı 10 gəmi İran limanlarının birində [...]

Araz Aslanlı
“Ermeni açılımı” olarak isimlendirilen süreçle birlikte Türkiye-Ermenistan-Azerbaycan üçgeninde (özellikle, Türkiye-Azerbaycan ilişkileri bağlamında) değişen tablo 2010 yılı sonlarında ve 2011 yılı boyunca atılan olumlu adımlarla hak ettiği seyre dönmek üzereydi ki, yine Ermeni meselesi rolünü yerine getirmeye başladı.
Fransa’nın yasakçı zihniyeti yasalaştırma girişimi her nedense bazı Türk basın yayın kuruluşlarında Fransa’dan ve Fransa’daki (aynı zamanda [...]

Araz Aslanlı

İranın nüvə proqramı niyə təhlükəlidir?

İranın nüvə proqramı ilə bağlı problem artıq uzun müddətdir ki, “müharibə müstəvisində” davam edir. 2000-ci illərin əvvəllərində İranın nüvə proqramına dair gizli məlumatlar ortaya çıxdıqdan sonra dünyada İranın nüvə silahına sahib olmaq istəyinə dair təhlükə siqnalları çalmağa başlamışdır. İran bunu təkzib etməyə çalışsa da hər dəfə ortaya çıxan gizli məlumatlarla [...]

Dr. Nazim CAFERSOY
http://www.1news.com.tr/yazarlar/20120123040814018.html

Ortadoğu 20. yüzyılda büyük güçlerin sıkı rekabetine sahne olan bir bölge olarak uluslararası gündemi meşgul etmiştir.
Son dönemlerde bu bölge özellikle İran`a müdahale ve Arap Baharı süreci nedeniyle büyük aktörlerin dikkat ve ilgisini çekmeye devam ediyor. Bu bağlamda küresel sistemin önemli aktörlerinden olan Rusya`nın bölgeye yönelik ilgi ve aktifliği de kendisini göstermeye devam [...]

Dr. Nazim CAFERSOY
http://www.1news.com.tr/yazarlar/20120105053921227.html

Azerbaycan’ın Kafkasya’da ve BDT coğrafyasında bulunması, Türkiye ve İran’la komşuluğu, Türk ve Müslüman kültürüne ait olması nedeniyle yeni Rus Avrasyacılığı için özel bir konum ve öneme sahiptir.
Bu çerçevede Azerbaycan faktörüne Rus Avrasyacılığının en radikal kolunu oluşturan Avrasya Modelleri harekatı temsilcileriyle birlikte sol Avrasyacılık ve resmi Avrasyacılık modelleri de kendi tezlerinde yer vermişlerdir.
Avrasyacılık modelinin [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 
Belorusda iqtisadi böhran Rusiya ilə rəsmi Minsk arasında yeni gərginlik yaradıb. Xatırladaq ki, 2010-cu ilin sonundan etibarən Belorusda yerli pulun devalivasiya ediləcəyi ilə bağlı yayılan xəbərlər xalqı kütləvi surətdə xarici valyuta almağa sövq edib. Belorus rəhbərliyinin xarici valyuta alışına məhdudiyyət gətirməsi və devalivasiya olmayacağı barədə açıqlamaları nəticə verməyib və ölkə xarici valyuta [...]

Gürcüstan Xarici İşlər  Nazirinin Müavini Nino Kalandadze 18 iyunda Rusiyanın Dünya Ticarət Təşkilatına (DTT) üzv olması üçün öz tələblərindən vaz keçmədiklərini bildirib. Rusiyanın “İnterfaks” agentliyinin verdiyi məlumata görə  o, açıqlamasında başta Rusiya-Gürcüstan sərhədlərinin Abxaziya və Cənubi Osetiya hissələrində şəffalığın təmin edilməsi olma üzrə rəsmi Moskvadan bir sıra tələblərinin olduğunu və bunların yerinə yetirilməsində təkid etdiklərini  [...]

Araz Aslanlı
http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110617111409579.html
Ermenistan Başbakanı Tigran Sarkisyan, BBC’ye verdiği demeçte, Karabağ sorununun çözüm süreci ve Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin normalleşme sürecini değerlendirdi. Tigran Sarkisyan`ın BBC`ye yaptığı açıklamalar Ermenistan`ın içinde bulunduğu çelişkili durumu bir kez daha gözler önüne serdi.
Tert.am`ın haberine göre Ermenistan Başbakanı Sarkisyan, gazetecinin “Ermenistan, Rusya ile Azerbaycan liderleri arasında 25 Haziran 2011 tarihinde Kazan’da gerçekleştirilecek [...]

Çin və Rusiya rəhbərləri İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejadı nüvə məsələsini həll etməyə çağırıb. Bu çağrış iyunun 15-də Qazaxstanın paytaxtı Astanada keçirilən Şanghay Əməkdaşlıq Təşkilatının zirvə görüşündə bir ara gələn Rusiya və Çin rəhbərləri tərəfindən səslənib.
 
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının ötən il keçirilən zirvə görüşündə İran prezidenti iştirak etməmişdi, lakin bu il Astana görüşündə müşahiəçi qismində iştirak edib. [...]

  
Руководители Китая и России призвали президента Ирана решить ядерную проблему. Этот призыв прозвучал 15-го июня на совещании глав государств Организации Шанхайского Экономического Сотрудничества, проходившего в Астане.
 
На прошлогоднем саммите глав государств ОШЭС Ахмадинежад не принял участие, но в этот раз принял участие в качестве наблюдателя. Иранский президент выступил на этом саммите и назвал западные страны [...]

 
Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev iyunun 14-də Özbəkistana səfər edib. Rusiya prezidentinin köməkçisi Sergey Prixodko səfər ərəfəsində Özbəkistanı rəsmi Moskvanın Orta Asyadakı  mühüm və güvənilir partnyoru kimi xarakterzə edib və bu ölkənin terorizmlə mübarizədəki rolunun vurğulayıb. O, iki ölkə arasında inkişaf edən iqdisadi münasibətləri xüsusi qeyd edib. Daşkəndə bir günlük səfər zamanı Medvedevlə Özbək həmkarı İslam [...]

Araz Aslanlı
http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110531034948667.html
30 Mayıs’ta Ermenistan`da Başbakanlıkta “Ermeni Soykırımı” 100. Yıl Etkinliklerini koordine eden Devlet Organizasyon Komisyonu I. Oturumu gerçekleştirildi. Oturumu Komisyon başkanı, Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan yönetti. Serj Sarkisyan toplantı sırasında yaptığı açıklamada sözde “Ermeni Soykırımı”nın inkarına asla tahammül etmeyeceklerini iddia etti.
Ermenistan Cumhurbaşkanlığı basın sekreterliğinden NEWS.am’e verilen bilgiye göre; Serj Sarkisyan katılımcılara komisyonun bünyesinin genişletildiğini, Galouse [...]

http://www.1news.com.tr/azerbaycan/siyaset/20110527123548682.html
Fransa’nın Deauville kentinde gerçekleştirilen G-8 zirve toplantısında Azerbaycan topraklarının Ermenistan tarafından işgali sorununa (Karabağ sorununa) ilişkin beklenen açıklama yapıldı. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Minsk Grubu Eş başkanı ülkelerin (Rusya, ABD ve Fransa’nın) liderleri Karabağ sorununun barışçıl yollarla çözülmesi için nihai adımın atılma zamanın geldiğini vurguladı.
Dimitry Medvedev, Barack Obama ve Nicolas Sarkozy imzasıyla [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
Gürcüstanda siyasi gərginlik getdikcə artır. Müxalif “Xalq Məclisi”nin” təxminən 1 həftədən bu yana davam edən və ölkədə “demokratik parlament və prezident seçkilərinin keçirilməsini” tələb edən mitingləri mayın 25-dən 26-a keçən gecə Tiflisdə polislə qarşıdrmayla nəticələnib. “Xalq Məclisi”nin lideri və parlamentin keçmiş sədri Nino Burcanadze “ölkədə dinc inqilabın qaçınılmaz olduğunu” bildirib. O, prezident Sakaşavilinin  [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110524114755092.html
Araz Aslanlı
1994 yılının Ocak-Mart dönemi küçük çaplı saldırılar, AGİT ve Rusya’nın arabuluculuk girişimleriyle geçmiştir.
Rusya AGİT Minsk Grubu üyesi olsa da devamlı olarak barışın sağlanması için kendi planına daha çok üstünlük vermekte ve bununla da bölgedeki eski nüfuzunu sağlayacağını düşünmekteydi. Rusya’nın girişimleri içinde en önemlileri Moskova’da 18 Ocak 1994’te Rusya Dışişleri Bakanı Kozırev’le Azerbaycan Dışişleri [...]

May ayının 20-də Fələstin nümayəndə heyəti Rusiya Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun dəvəti ilə Moskva gedib. Fələstindəki əsas siyasi qüvvələr FƏTH, HAMAS, Fələstin Azadlığı Demokratik Cəbhəsi və Fələstin Xalq Partiyası “Əş-Şaab”dan (keçmiş komunist partiyası) ibarət nümayəndə heyəti Rusiya Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrovla görüşüb.  Mayın 23-də keçirilən görüşdə Lavrov 4 mayda Qahirədə imzalanmış Fələstin partiyalarının birləşməsini [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110517030447573.html
Araz Aslanlı
 
Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik sonraki ilk ciddi girişimler İran`dan geldi.
24 Şubat 1992’de İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti, taraflar arasında arabuluculuk yapma amacıyla bölgeye bir ziyaret gerçekleştirdi. Taraflar arasında ateşkes için temel konularda uzlaşmaya çalışılırken Ermenistan tarafı Hocalı Soykırımı’nı gerçekleştirmiştir. İran`ın bir sonraki benzer girişimi de ateşkes açısından başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Nisan [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (5)
 d) Geomədəni risk və fürsətlər  (2)
 
Rusiya-Azərbaycan münasibətlərindən geomədəni amilin bir digər mühüm cəhəti milli-etnik amildir. Ümumilkdə milli-etnik amilin beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolununu hələ 1648-ci ildə Avropada imzalanan Vestfalya müqaviləsi ilə başlatmaq olar. Bu müqavilə ilə ilk dəfə dünyəvi dəyərlərə söykənən beynəlxalq sistemin əsası qoyulmuşdur. 1789-cu ildəki [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (4)
 
d) Geomədəni risk və fürsətlər  (1)
 
Beynəlxalq münasibətlərlə bağlı elmi mənbələrdə yeni sayıla biləcək “Geomədəni” (Geoculture) termini əsasən tarix, etnik amil və din ünsürlərini özündə birləşdirən “mədəniyyət”in beynəlxalq siyasətə və dövlətlərarası münasibətlərə təsirlərini xarakterizə etmək üçün istifadə edilir. Ümumilikdə qlobal siyasətdə və dövlətlərarası münasibətlərdə mədəniyyət amili [...]

Rusiyanın NATO-dakı Daimi Nümayəndəsi Dmitri Roqozin Şimali Atlantik Alyansına əməkdaşlıq üçün yeni sənəd təklif edib. Sənəddə Rusiya ilə NATO arasında Raket Əleyhinə Müdafiə Sistemləri (RƏMS) üzrə əməkdaşlığın siyasi prinsipləri və bu işbirliyindən irəli gələn vəzifələr əksini tapıb. Bu barədə açıqlama mayın 6-da Rusiya-NATO Şurasının növbədənkənar iclasından sonra Roqozin tərəfindən verilib. Roqozin bildirib ki, onun tərəfindən [...]