'Mərkəzi Asya ' Bölümu Arxivi

Fevralın 10-da Rusiya Müdafiə Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi polkovnik Aleksey Zolotuxin rəsmi Moskvanın raket əleyhinə müdafiə sistemləri planına dair mediaya bəzi önəmli açıqlamalar verib. O, açıqlamasında Fevralın 11-də Leninqrad vilayətinin Lextusi qəsəbəsində növbəti və sayca 3-cü yeni nəsil radiolakasiya stansiyasının istifadəyə veriləcəyini bildirib. Xatırladaq ki, daha əvvəl də “Voronej-DM” tipli müasir radiolakasiya stansiyaları Kalininqrad Vilayəti ilə [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
Atatürk dövrünü nəzərə almazsaq, tarixi əsasən kəskin rəqabət və müharibələrlə səciyyələnən 520 illik Rusiya-Türkiyə münasibətləri son 20 ildəki proseslər nəticəsində tamamiylə yeni bir məna daşımağa başlayıb. Yeni Rusiya-Türkiyə münasibətləri artıq “əməkdaşlıq”, “ortaqlıq”  və son olaraq da “strateji əməkdaşlıq” ifadələrinin tez-tez istifadə edildiyi əlaqələr sistemi kimi xarakterizə edilir. İki ölkə arasında ticarət və turizmlə [...]

Dr. Nazim CAFERSOY
http://www.1news.com.tr/yazarlar/20120105053921227.html

Azerbaycan’ın Kafkasya’da ve BDT coğrafyasında bulunması, Türkiye ve İran’la komşuluğu, Türk ve Müslüman kültürüne ait olması nedeniyle yeni Rus Avrasyacılığı için özel bir konum ve öneme sahiptir.
Bu çerçevede Azerbaycan faktörüne Rus Avrasyacılığının en radikal kolunu oluşturan Avrasya Modelleri harekatı temsilcileriyle birlikte sol Avrasyacılık ve resmi Avrasyacılık modelleri de kendi tezlerinde yer vermişlerdir.
Avrasyacılık modelinin [...]

 
Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev iyunun 14-də Özbəkistana səfər edib. Rusiya prezidentinin köməkçisi Sergey Prixodko səfər ərəfəsində Özbəkistanı rəsmi Moskvanın Orta Asyadakı  mühüm və güvənilir partnyoru kimi xarakterzə edib və bu ölkənin terorizmlə mübarizədəki rolunun vurğulayıb. O, iki ölkə arasında inkişaf edən iqdisadi münasibətləri xüsusi qeyd edib. Daşkəndə bir günlük səfər zamanı Medvedevlə Özbək həmkarı İslam [...]

Şəms Bağırova, BDU magistratura tələbəsi 

Soyuq müharaibənin başa çatması və SSRİ-nin dağılmasından sonra Cənubi Qafqaz bölgəsi İsrailin maraq göstərməyə başladığı  regionlardan birinə çevrilib. Post-sovet məkanının müsəlman ölkələrindəki vəziyyət Yaxın Şərqə təsir etmək xüsusiyyətinə malik olduğu üçün, qonşuluq münasibətləri və həmin ölkələrdə yaşayanların əsasən müsəlman olmalarına görə İsrail bu dövlətlərlə yaxın münasibətlər qurmağa çalışır. Bu məqsədlə İsrailin [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (5)
 d) Geomədəni risk və fürsətlər  (2)
 
Rusiya-Azərbaycan münasibətlərindən geomədəni amilin bir digər mühüm cəhəti milli-etnik amildir. Ümumilkdə milli-etnik amilin beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolununu hələ 1648-ci ildə Avropada imzalanan Vestfalya müqaviləsi ilə başlatmaq olar. Bu müqavilə ilə ilk dəfə dünyəvi dəyərlərə söykənən beynəlxalq sistemin əsası qoyulmuşdur. 1789-cu ildəki [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (2) 
 c) Geoiqtisadi risk və fürsətlər
 
Ümimilikdə, iqtisadi amil tarixən dövlətlərarası münasibətlərin və beynəlxalq sistemdəki güc mübarizəsinin ən mühüm motivlərindən biri olub. Soyuq müharibə dövründə Qərb və Şərq blokları arasındakı beynəlxalq rəqabətin əsas aparıcı motivinin  ideoloji olması iqtisadi amilin  önəmini gölgələsədə, iki blok arasındakı mübarizənin taleyini Şərq blokunun [...]

Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər (1)
Dr. Nazim Cəfərsoy
 
a)    Geosiyasi risk və fürsətlər
 
Bu yazı silsiləsinin əvvəlində də qeyd etdiyimiz kimi Şimali Qafqaz Azərbaycanın Rusiya ilə sərhəddini təşkil edirr. Rusiyanın bu bölgədə vəziyyətə tam nəzarət etməsi və güclü olması, rəsmi Moskvanın cənubundakı qonşularına və bu çərçivədə Azərbaycana öz təzyiqini gücləndirməsi mənasına da gəlir. Ənənəvi [...]

Araz Aslanlı
 
Hazırda dünyanın əsas diqqəti Yaxın Şərqdəki etiraz dalğalarına və Yaponiyada baş vermiş olan təbii fəlakətə yönəlib. Amma regionla bağlı maraqlı proseslər də diqqətdən kənarda qalmır. Bunlardan biri də Türkiyənin regional liderlik rolunu güçləndirmə prosesində əhəmiyyətli addımlar atmağa davam etməsidir. Məsələn, martın 16-da Türk mediası bəzi bölgə ölkələrinin Xarici İşlər Nazirlərinin Türkiyə Cumhuriyyəti Xarici İşlər [...]

(Rusiya Belorusda AES tikəcək)
Martın 15-də Belorusa səfər edən Rusiyanın Baş naziri Vladimir Putin Minskdə Avrasiya İqtisadı Əməkdaşlıq Şurasının (AİƏŞ) baş nazirlərinin iclasında və Rusiya-Belorus İttifaq Dövləti Şurasının toplantısında iştirak edib. Putin AİƏŞ iclasında üzv dövlətlər arasında iqtisadi inteqrasiya prosesininin perspektivlərini müzakirə edib. Putinin 1 günlük Minsk səfərinin ən mühüm nəticəsi isə Belorus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko [...]

Martın 10-nda Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının Katibi  Nikolay Partuşevin başçılğı altındakı nümayəndə heyəti Əfqanıstana bir günlük səfər edib. Rusiya heyəti Əfqanıstanda ölkə prezidenti Həmid Karzai, Təhlükəsilik Şurasının Katibi Rangin Dadfar Spant və şura üzvləri, parlamentin aşağı palatasının sədri, milli təhlükəsizlik baş idarəsinin və Daxili İşlər Nazirliyinin  rəhbərliyi ilə görüşüb.  Karzainin 2011-ci ilin yanvarındakı Moskva səfərinə cavab [...]

Rusiya ilə Tacikistan arasında sərhəd müzakirələrində gözlənilməz sayıla biləcək hadisə baş verib. Belə ki, Rusiyanın “İnterfaks” agentliyi məlumatlı bir mənbəyə istinadən rəsmi Duşənbənin Tacikistan-Əfqanistan sərhədindəki Rus sərhədçilərinin ölkəni tamamiylə tərk etməsini istədiyini bildirib. Mənbə bu məsələdə konkter qərarın verilmədiyini, ancaq mövzunun müzakirələrin 3 martda başlayan novbəti raundunda davam edildiiyini vurğulayıb.
Qeyd edək ki, Rusiya ilə Tacikstan [...]

 
ABŞ-in Ermənistandaki səfiri Mari Yovanovic 1 martda Ermənistan Dövlet Üniversitetində çıxış edərkən Erməni gənclərinə bəzi məsləhətlər verib. O, bildirib ki, heç bir tərpəniş olmadan onlar arzuladıqları ölkəni qura bilməyəcəklər. Səfir demokratiya ilə bağlı fikirlərini gənclərlə bölüşərkən onları hərəkətə keçməyə çağırıb. Yovanovic onu da qeyd edib ki, demokratiyanin dərinləsməsi və siyasi dialoqun aparılması dərin və köklü [...]

http://1news.com.tr/roportajveyorumlar/20110226101911434.html
26.02.2011 
1news.com.tr muhabirinin Kafkasya Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanı, Hazar Üniversitesi (Bakü) öğretim üyesi, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Araz Aslanlı ile yaptığı röportaj.
- Araz Bey, Sizin, Türkiye’nin ASAM (Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi), TUSAM (Ulusal Güvenlik Stratejileri Araştırma Merkezi) gibi öncü düşünce (Think-Tank) kuruluşlarında Kafkasya, özellikle de Azerbaycan üzerine değerli emekler verdiğinizi biliyoruz. Öncelikle, Bakü’de kurduğunuz [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 
Fevralın 17-də Düşənbədə Rusiya və Tacikstan sərhədçiləri arasında danışıqlar başlayıb. Bu barədə Tacikstan Milli Təhlükəsizlik Komitəsinin Sərhəd Qoşunları Baş İdarəsindən məlumat verilib. Məlumatı verən mənbə iki ölkənin ortaq komissiyasının fevralın 19-na qədər davam edəcək danışıqlarda bu əməkdaşlığın gələcəyini müzakirə edəcəklərini bildirib. Mənbə müzakirələrin qapalı aparıldığını da qeyd edib. Ancaq bu müzakirələrin mətbuatda Rus [...]

Əfqanıstandan “Türküstan”a müsahibə
Fazil Əhməd Burget: 
“Əfqanıstana bir Türk prezidentlik edəcəkdi, ABŞ qoymadı”
“Türkiyənin istəyi ilə General Dostum Karzaini dəstəkləməsəydi, onun seçilmək şansı yox idi”
“Xalq bəzən öz problemlərinin həlli üçün dövlətə deyil, Talibana müraciət edir”
“Türküstan” qəzetinin suallarını Əfqanıstan Türklərinin fəallarından olan Fazil Əhməd Burget cavablandırır.
Arayış – Fazil Əhməd Burget orta təhsilini Əfqanıstanda alıb. 1993-cü ildə Türkiyəyə [...]

Dr.Nazim Cəfərsoy
Azərbaycan-Şimal Qafqaz: Tarixi aspekt
Şimali Qafqaz Rusiyanın geri qalanı ilə Azərbaycan arasında tampon bölgə olması baxımından strateji əhəmiyyətə sahibdir. Bu amil bölgənin Azərbaycanla dini, etnik və tarixi yaxınlığı, mövcud  təhlükəsizlik risqleri və iqtisadi fürsətləri də nəzərə alındığında daha böyük önəm qazanmaqdadır. Tarixən Şimali Qafqaz bölgəsi Rusiyanın işgalına məruz qalana qədər əsasən Azərbaycanda qurulan dövlətlərin siyasi, [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy

Şimali Qafqazın geopolitikası
Şimali Qafqaz, Rusiyanın cənubda Azərbaycan və Gürcüstan, qərbdə Qara və Azov, şərqdə isə Xəzər dənizi ilə həmsərhəd olan bölgəsidir. Geniş mənada bölgənin ənənəvi coğrafiyasına Rusiya Federasyonunun subyektləri olan Adıgey, Dağıstan, İnguşetiya, Qabardin-Balkar, Qaraçay-Çərkəz, Şimali Osetiya-Alaniya və Çeçenistan respublikaları ile Rostov vilayəti, Krasnador və Stavarpol diyarları daxildir. İnzibati baxımdan bu [...]

Araz Aslanlı·
http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110107113948289.html
Aynı başlıklı ilk iki makalede Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin genel çerçevesi ve genel tarihçesi üzerinde durulmuştu. Bu doğrultuda ilişkilerin tarihinde daha çok ortak, çok ende de olsa ayrıştırıcı unsurların bulunduğudan bahsedilmişti. İkili ilişkiler açısından 20. yüzyılın başlarında ve sonlarında yaşananların bugünkü durum açısından önemi vurgulanmıştı. 1990`ların başlarında başlayan ve günümüzde de devam eden olumlu süreç bakımından [...]

9-10 dekabr 2010 tarixlərində Moskvada keçmiş SSRİ nostalgiyasını xatırladan rəsmi görüşlər keçirilib. Bu çərçivədə ilk olaraq 9 dekabrda Gömrük İttifaqının (Gİ) ilə Avrasiya İqtisadi Əməkdaşlığının (AİƏ) iclasları keçrilib. Gİ iclasında müqaviləyə üzv Rusiya, Belorus və Qazaxıstan liderləri 3 ölkə arasında “Ortaq iqtisadi məkan” qurulmasının normativ-hüquqi bazasının tamamlandığını elan edən sənədlər imzalayıblar. Beləliklə, Dmitri Medvedev, Aleksandr [...]

Rusiyanın Baş Naziri Vladimir Putin ABŞ-ın CNN televiziyasına müsahibəsində rəsmi Kremlin Əfqanıstan siyasəti barədə açıqlamalar verib. O, 2 dekabrda CNN-nin məşhur aparıcısı Larri Kinqə Moskvanın Əfqanıstanda vəziyyəti düzəltmək üçün ABŞ və beynəlxalq koalisiyanın göstərdiyi səyləri dəstəklədiyini bildirib. Putin Moskvanın Əfqanıstanda ABŞ və koalisiya güclərinə quru və havadan tranzit dəstəyi verdiyini, kəşfiyyat əməkdaşlığı etdiyini, hətta Rus [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
Noyabrın 20-də Lissabonda Rusiya-NATO Şurasının növbəti toplantısı  keçirilib. Şuraya üzv 29 ölkə dövlət və hökümət başçılarının iştirak etdiyi iclasda “Rusiya-NATO əməkdaşlığında növbəti adımlar” mövzusu müzakirə edilib. Rusiyanın Gürcüstana hərbi müdaxiləsindən sonra ilk dəfə toplanan Şura iclasında Rusiyanı prezident Dmitri Medvedevin başçılıq etdiyi heyət təmsil edib. İclas iştirakçıları 21-ci əsrdəki təhlükəsizlik məsələlərinə dair görüşlərini [...]

Türkiyə RƏMS-ə razılıq verdi
Dr. Nazim Cəfərsoy
 
19-20 Noyabr tarixlərində Portuqaliyanın paytaxtı Lissabonda keçirilən NATO sammiti bu blokun yeni missiyasını müəyyənləşdirməsi baxımından mühüm qərarların alınması ilə əlamətdar oldu. Sammitin ilk günü əsas gündəm maddəsi NATO-nun yeni strateji konseptinin müəyyənləşdirilməsi ve uzun müddətdir gündəmdə olan raket əleyhinə müdafiə sistemi idi. Blok üzvləri sammitin ilk günü NATO-nun önümüzdəki 10 [...]

Nabat Karakhanova
 
            Our republic’s natural and geographical conditions, our biological code, and our long-standing international traditions allow us to integrate into Western models, which are based on nature’s conversion by man, as well as Eastern models, which are oriented on man’s “organic framework,” and have formed an environment that facilitates the free and progressive [...]

 Kamran Abbasov
 
3300 kilometrelik dev bir doğalgaz projesi olan NABUCCO Avrupa’nın Rusya’ya enerji konusundakı aşırı bağımlılığının anlamda azaltılması” için düşünülmüş  alternatif projelerden birisidir. Avrupa’nın doğalgazı ihtiyacının % 30’nu ve Türkiye’nin doğalgaz ihtiyacının  ise % 60’nı sağlayan Rusya, enerji kaynaklarını Putin döneminden beri yalnız ekonomik araç olarak değil, aynı zamanda politik araç olarak da kullanmaktadır. Kışın Ukrayna [...]

M. Fatih Öztarsu
 http://www.haberajanda.com.tr/haber_detay.php?id=533
Türkiye ve Azerbaycan askerî işbirliğinde yeni açılımlar
AVRASYA coğrafyasında birbirine tarihi, kültürel ve coğrafi bağlarla sıkı sıkıya bağlanmış olan iki devletidir Türkiye ve Azerbaycan. Bu iki ülkenin ilişkilerinin gizli kalmış noktalarına temas etmek üzere bu ay özel konuklarımız var. İki ülkenin bölge dengelerine etki eden askerî işbirliği konusuyla ilgili olarak Bakü’de bulunan QAFSAM (Kafkasya [...]

http://www1.voanews.com/azerbaijani/news/iran/Dyirmi-Masa-BMT-nin-rana-qar-yeni-sanksiyalar-96083864.html
Qətnamə Tehrana qarşı BMT-nin silah embarqosunu genişləndirir və İranın bank sektorunu hədəf alır
10 İyun 2010, Cümə axşamı
BMT Təhlükəsizlik Şurası dünən mübahisəli nüvə proqramı ilə bağlı İrana qarşı dördüncü raund sanksiyalar tətbiq edilməsi haqda qərar çıxardı. Şuranın 15 üzvündən 12-si qətnamənin lehinə, Türkiyə və Braziliya isə əleyhinə səs verdi.  Yeni sanksiyalara İnqilab Keşikçiləri Qvardiyasının üzvləri də [...]

Araz Aslanlı
Türküstan qəzeti
18 Aprel 2010-cu il 
Aprel ayı növbəti dəfə Türkiyə-Ermənistan münasibətlərində hərəkətliliklə müşahidə olunur. Əvvəlcə, Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin aparat rəhbəri (müstəşar) Firudin Sinirlioğlu Baş Naziri Rəcəb Tayip Ərdoğanın xüsusi nümayəndəsi kimi aprelin 7-də Ermənistana gedib. Bu barədə öncədən məlumat verilməyib. Sadəcə olaraq həmin gün Parisdə rəsmi səfərdə olan Ərdoğan jurnalistlərlə görüçündə bunu açıqlayıb. Daha [...]

Qırğızıstanda baş verən hadisələr artıq on günə yaxındır ki, dünya gündəminin əsas mövzularından biridir. Müxalifət əvvəlcə hakimiyyət binalarını, sonra isə hakimiyyəti ələ keçirdi. İndi isə bu hakimiyyəti rəsmiləşdirməyə çalışır. Prezident Bakiyev paytaxtı tərk edərək məmləkətinə çəkilmişdi və istefa vermək fikrində olmadığını iddia edirdi. Xarici və daxili təzyiqlərin kölgəsində gedən bu proses aprelin 15-də Bakiyevin ölkəni [...]

http://www.mediaforum.az/articles.php?lang=az&page=00&article_id=20100415023726726
2010-04-15 – 14:35:00
Qırğızıstanda baş verən hadisələri “Media forum” saytına dəyərləndirən Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Araz Aslanlı paytaxtdan çəkilərək ölkənin cənubuna sığınan Kurmanbek Bakiyevin prezidentlikdən istefa vermək fikrində olmadığına diqqət çəkib: “Prezident istefa vermək fikrində olmadığını iddia edir. Müxalifət aprelin 13-ü üçün ona 24 saat vaxt vermişdi ki, istefa verərək təslim olsun. [...]