'Xüsusi Bülletenlər ' Bölümu Arxivi
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Dr. Nazim Cəfərsoy
Şimali Qafqazın geopolitikası
Şimali Qafqaz, Rusiyanın cənubda Azərbaycan və Gürcüstan, qərbdə Qara və Azov, şərqdə isə Xəzər dənizi ilə həmsərhəd olan bölgəsidir. Geniş mənada bölgənin ənənəvi coğrafiyasına Rusiya Federasyonunun subyektləri olan Adıgey, Dağıstan, İnguşetiya, Qabardin-Balkar, Qaraçay-Çərkəz, Şimali Osetiya-Alaniya və Çeçenistan respublikaları ile Rostov vilayəti, Krasnador və Stavarpol diyarları daxildir. İnzibati baxımdan bu [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Necdet Pamir
Dünya Enerji Şurası Türkiyə Milli Komitəsi İdarə Heyətinin üzvü
Türkiye’nin gündeminde 50 yılı aşkın süredir tartışılan ve bundan önceki koalisyon hükümeti döneminde 3 adet santral inşası için karar aşamasına gelen, ancak diğer bazı sorunların yanı sıra, özellikle rüşvet iddiaları nedeniyle vazgeçilen nükleer santral inşası konusu, AKP hükümeti tarafından yeniden ve ihalesiz olarak yapılmak üzere gündeme [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Araz Aslanlı
Dr. Nazim Cəfərsoy
Türkiyə-İsrail münasibətləri həm hər iki ölkənin xarici siyasəti, həm də beynəlxalq münasibətlər sistemi baxımından ən çox diqqət mərkəzində olan mövzulardan biridir. Bu materialda, son illərdə bir sıra səbəblərdən (xüsusilə Davosdakı məşhur hadisəyə görə) daha çox diqqət mərkəzində olan münasibətlərin tarixinə, yaxın dövrlərdəki proseslərə, münasibətlərdəki problemlərə və imkanlara nəzər salınmışdır.
Münasibətlərin tarixçəsi
Əslində Türkiyə-İsrail münasibətlərinin [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
QAFSAM
(bu material xüsusi olaraq Türküstan qezeti üçün hazırlanıb)
Martın 29-da Türkiyədə bələdiyyə orqanlarına seçkilər keçiriləcək. Türkiyənin və bu ölkə ilə yaxından maraqlananların gündəmindəki ən önəmli məsələlərdən biri də məhz budur. Bəs proses necə gedir və Trkiyəyə nə vəd edir?
Ümumi ictimai-siyasi mənzərə
Əvvəlcə qısaca ümumi mənzərəyə baxaq. 2007-ci ildəki parlament seçkilərində qələbə çalan hakim Ədalət və İnkişaf Partiyası (AKP [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Aşağıdakı material ABAD Azerbaycan təşkilatı tərəfindən 2004-cü il Fevralın 24-də yayılıb. Üstündən 5 il keçməsinə və materialda yer alan bəzi məsələlərlə bağlı müəyyən addımlar atılmasına baxmayaraq, XOCALI SOYQIRIMInın tanıdılması və rəsmiləşdirilməsi istiqamətindəki səylər təəsüf ki, hələ də arzuolunan səviyyədə deyil. Hələ də, XOCALI SOYQIRIMI əsasən fevralın sonlarına doğru yada düşür və fevral ayı bitmədən də [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
www.araztm.az
Soyuq müharibənin başa çatmasından sonra beynəlxalq münasibətlər sisteminin yeniden formalaşması prosesi yeni güc təmərküzləşmələrini və müxtəlif ölkələrin yeni münasibətlər sistemini qurma ehtiyacını gündəmə gətirdi. Yeni dövr ABŞ-in tək qütüblü dünya qurma təşəbbüsləri, AB-nin qlobal aktyor olma arzusu, Çinin və Hindistanın əhalisinin çoxluğu və sürətli iqtisadi inkişafı, Yaponiyanın rol arayışı və Rusiyanın bu prosesdə fəal [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
“Türküstan” Qəzeti, 21 Oktyabr 2007-ci il
Bilindiyi kimi, son dövrlərdə qardaş Türkiyədə PKK terror təşkilatının hücumları nəticəsində mülki adamlar və əsgərlər şəhid edilmişdir. Türkiyənin buna cavab tədbirləri gecikməmişdir. Ölkə daxilində tərrorçulara qarşı hərbi əməliyyatlar artırılmışdır. Fəqət ən vacib məsələlərdən biri də terroçuların əməliyyatlardan qaçaraq sığındıqları İraqın şimalına Türkiyənin müdaxiləsi mövzusudur.
QAFSAM (Qafqaz Beynəlxalq Strateji Araşdırmalar Mərkəzi) mözvu [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Orta Asiya 2007-ci İlin Fevralında
TÜRKMƏNİSTAN YENİ PREZİDENTİNƏ QOVUŞDU
2007-ci ilin fevralında Orta Asya üçün ən əlamətdar hadisə fevralın 11-də Türkmənistanda prezident seçkilərinin keçirilməsi olmuşdur. Müstəqil Türkmənistanın tarixində ilk dəfə olaraq alternativ əsaslarla keçirilən seçkilərdə altı namizəd – Türkmənistan prezidentinin səlahiyyətlərini icra edən Qurbanqulu Berdiməhəmmədov, ölkənin neft-qaz sənayesi və mineral ehtiyyatlar nazirinin müavini İşanqulu Narıyev, Abadan şəhərinin [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Orta Asiya 2007-ci İlin Fevralında
TERRORİZMİN PƏNCƏSİNDƏKİ PAKİSTAN
2007-ci ilin fevralında Orta Asiyada ən çox diqqət çəkən mövzulardan biri terrora qarşı mübarizə ilə əlaqədar yaranmış problemlərdir. ABŞ, Əfqanıstan və Pakistanın dövlət başcıları arasındakı münasibətlərin gərgin olmasının terrora qarşı mübarizədə nailiyyətlərə mane olduğuna inanır. Buna görə də Əfqanistan və Pakistan arasındakı qarşıdurmadan narahat olan ABŞ, terrorizme karşı iki [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Avropa 2007-ci İlin Fevralında
KOSOVANIN STATUSU və AHTİSAARİ SƏNƏDİ
2007-ci ilin geridə qalan 2 ayı boyunca ən çox danışılan mövzulardan olan Kosovanın statusu mövzusunun, hələ uzun müddət beynəlxalq aləmin diqqət mərkəzində olacağı gözlənilir.
Kosova problemi tarix içində, Serblərlə Albanların eyni torpaq parçası üzərindəki hakimiyyət və üstünlük əldə etmə səyləri nəticəsində ortaya çıxmışdır. Buna görə də, tarixdə Serb-Alban [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Rusiya 2007-ci İlin Fevralında
Putin `soyuq müharibǝ` istǝyirmi?
Rusiyada fevral ayi prezident Vladimir Putinin açıqlamaları ilǝ yadda qaldı. Putin fevralın 1-də Kremildǝ jurnalistlǝr qarşısına çıxaraq ǝnǝnǝvi mǝtbuat konfansını keçirdi. Rusiya prezidenti tǝxminǝn 3,5 saat davam edǝn mǝtbuat konfransında qlobal tǝhlükǝsizlik, xarici siyasǝt, müdafiǝ, enerji, iqtisadiyyat, daxili siyasǝt və sosial mǝsǝlǝlǝri ǝhatǝ edǝn açıqlamalar verdi. Putin jurnalistlǝri ǝn [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Cənubi Qafqaz 2007-cı ilin yanvarında
Koçaryan Putin görüşü
2007-ci il yanvarın 24-də Soçidə Ermənistan Prezidenti Robert Koçaryan ilə Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin arasında görüş keçirilmişdir. Liderlər RF-Ermənistan münasibətlərindəki vəziyyəti və perspektivləri müzakirə etmişlər.
Putin Koçaryanı salamlayarkən, “iki dövlət arasında danışılacaq çox şey olduğunu, ancaq iki dövlət arasında həll edilməmiş heç bir problem olmamasından xüsusi məmnuniyyət duyduğunu” açıqlamışdır. [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
MDB 2007-ci İlin Yanvarında
Yanvar ayında artıq son bir neçǝ ildir MDB mǝkanına xarateristik hadisǝlǝrdǝn biri, “enerji müharibǝsinin” növbǝti mǝrhǝlǝlǝrindǝn biri baş verdi. Əvvǝlki illǝrdǝ olduğu kimi bu dǝfǝ dǝ “müharibǝnin” tǝrǝflǝrindǝn biri Rusiya idi. Ancaq bu dǝfǝki münaqişǝni maraqlı edǝn cǝhǝt münaqişǝnin digǝr tǝrǝfinin Rusiyanın ǝn yaxın strateji müttǝfiqi, bu ölkǝ ilǝ ümumi dövlǝt qurma [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Rusiya 2007-ci İlin Yanvarında
2007-ci ilin yanvarında Rusiyanın ictimai-siyasi gündəminin ən önəmli hadisələrindən biri bu ölkədə miqrasiya sahəsində yeni qaydaların tətbiqi olmuşdur. 15 yanvardan etibarən “Rusiya Federasiyasında Miqrasiya Qeydiyyatı” qanununun ve “Rusiya Federasiyasındaki Xarici Vətəndaşların Hüquqi Statusu” qanununa edilən düzəlişlərin tətbiq edilməyə başlanması bu ölkədə yaşayan və 22 Yanvar 2007 tarixli Dünya Bankı raportuna görə ümumi [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
ABŞ-İRAN GƏRGİNLİYİ və YENİ PROSESLƏR
2007-ci ilin yanvar ayı, ötən il dünyanın ən çox diqqət mərkəzində saxladığı mövzulardan biri olan ABŞ-İran gərginliyi baxımından maraqlı hadisələrlə yadda qaldı. Hələ ötən ilin sonlarında (2006-cı il dekabrın 19-da) ABŞ-ın CBS telekanalının hərbi mənbələrə istinadən Pentaqonun 2007-ci ilin yanvarında Bəsrə körfəzində ABŞ-ın hərbi gücünü artırmağı və İrana açıq mesajlar [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Bölgəmizdə İlin Mövzusu
ƏSRİN LAYİHƏSİ GERÇƏKLƏŞDİ
Bölgəmizdə 2006-cı ilin ən vacib mövzusu şübhəsiz ki, həm də qlobal əhəmiyyətə malik Bakı-Tbilisi-Ceyhan Əsas İxrac Boru Kəmərinin (BTC) tam açılışının gerçəkləşdirilməsi oldu.
Hələ SSRİ-nin dağılmasından sonrakı ilk aylarda yüksək səviyyədə gündəmə gələn Bakı neftinin dünya bazarlarına çıxarılması arzusu müxtəlif səbəblərə görə asanlıqla reallaşdırıla bilməmişdi. Şübhəsiz ki, bunun ən əhəmiyyətli [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Cənubi Qafqaz 2006-cı ildə
Ermənistan daxili siyasəti
2006-cı ildə Ermənistan daxili siyasəti maraqlı məqamlarla yadda qalmışdır. Bunlar arasında hakimiyyətdəki partiyalardan birinin koalisiyadan ayrılması və Müdafiə Naziri Serj Sarkisyanın gələcək prezident seçkilərində iştirakına dair məlumatların dəqiqləşməyə başlaması daha çox diqqət çəkmişdir.
Orianç Yerkir (Qanunlar Ölkəsi) Partiyasının Siyasi Şurası 2006-cı il mayın 11-də partiyanın hökümətdən ayrılması barədə qərar [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Yaxın Şərq 2006-cı ildə
İsrail-Hizbullah-Livan gərginliyi
2006-cı ildə Yaxın Şərqdə baş verən və dünyanın da diqqətini ən çox çəkən mövzulardan biri İsrailin Livana hücumu oldu. İsrail əsgərlərinin dəniz kənarındakı 2 fələstinlini öldürməsinə (sonradan hadisənin səhvən baş verdiyi qeyd edildi) etiraz əlaməti olaraq Hizbullah, iyulun 12-də 2 İsrail əsgərini qaçırdığını açıqladı. İyunun 25-də bir israilli əsgərin fələstinlilər [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
Cənubi Qafqaz 2006-cı İldə –
GÜRCÜSTAN-RUSİYA MÜNASİBƏTLƏRİ
1980-ci illərin ikinci yarısında Gürcüstanın müstəqillik mübarizəsi və SSRİ-nin dağılması prosesi başlayandan həmişə diqqət çəkən Rusiya-Gürcüstan gərginliyi 2006-cı ildə də davam etmişdir. Xatırladaq ki, bu gərginlik 1980-ci illərdən bu günə qədər enişli-çıxışlı qrafik çizmişdir. Gürcüstanın ilk prezidenti Zviad Qamsaxurdiyanın hakimiyyəti dövründə əsən milliyətçi külək, radikal antirusiya siyasəti və Rusiyanın [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
ABŞ Kongresinə seçkilər
2007-ci ilin yanvar ayı, ötən il dünyanın ən çox diqqət mərkəzində saxladığı mövzulardan biri olan ABŞ-İran gərginliyi baxımından maraqlı hadisələrlə yadda qaldı. Hələ ötən ilin sonlarında (2006-cı il dekabrın 19-da) ABŞ-ın CBS telekanalının hərbi mənbələrə istinadən Pentaqonun 2007-ci ilin yanvarında Bəsrə körfəzində ABŞ-ın hərbi gücünü artırmağı və İrana açıq mesajlar verməyi düşündüyünü iddia [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
ERMƏNİSTAN-AZƏRBAYCAN MÜNAQİŞƏSİ
Böyük ümidlər yaradılmasına baxmayaraq Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi 2006-cı ildə də həll edilə bilmədi. Başqa bir ifadə ilə Azərbaycan torpaqları hələ də Ermənistanın işğalı altında qalmaqdadır. İlin ilk əhəmiyyətli hadisələrindən biri 2006-cı il yanvarın 19-da Londonda RF səfirliyinin binasında Azərbaycan Xarici İşlər Naziri Elmar Məmmədyarovun, Ermənistan Xarici İşlər Naziri Vardan Oskanyanın və ATƏT-in Minsk Qrupunun Həmsədrlərinin [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
ABŞ-İRAN NÜVƏ PROBLEMİ
2006-cı ildə dünyada ən çox danışılan və qlobal gündəmi yaxından maraqlandıran əsas mövzu Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran arasında davam edən nüvə problemi olmuşdur. Burada 2006-cı ilin qısa xronologiyası və qısa analizi təqdim olunur. Problemin mahiyyəti və prosesə dair müxtəlif versiyalar barədə analitik məqalə daha sonra təqdim ediləcəkdir.
Bilindiyi kimi, Şah hakimiyyəti dövründə [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
İsrail-Hizbullah-Livan gərginliyi
2006-cı ildə Yaxın Şərqdə baş verən və dünyanın da diqqətini ən çox çəkən mövzulardan biri İsrailin Livana hücumu oldu. İsrail əsgərlərinin dəniz kənarındakı 2 fələstinlini öldürməsinə (sonradan hadisənin səhvən baş verdiyi qeyd edildi) etiraz əlaməti olaraq Hizbullah, iyulun 12-də 2 İsrail əsgərini qaçırdığını açıqladı. İyunun 25-də bir israilli əsgərin fələstinlilər tərəfindən qaçırılmasından sonra bu [...]
Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzi
Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies
KODOR DƏRƏSİ ÜSYANI
2003-cü ilin noyabr ayındakı iqtidar dəyişikliyi prosesindən sonra daxili siyasi böhranlarını əhəmiyyətli dərəcədə azaldan və daha çox ümummilli problemlərinin həlli ilə məşğul olmağa başlayan Gürcüstan, 2006-cı ilin iyulunda ciddi təhlükə ilə qarşı-qarşıya qalmışdır. İyulun 23-də Abxaziya bölgəsinin Gürcüstan hökümətinin nəzarətindəki tək hissəsi olan Kodorda üsyan başlamışdır. Üsyanı 1999-2004-cü illərdə Gürcüstan Prezidentinin Kodordakı xüsusi [...]