'DİGƏRLƏRİ ' Bölümu Arxivi

http://araztm.az
İranda mövcud rejimin məsullarının müqəddəs İslam dininin adından öz şəxsi mənfəətləri üçün və çirkin əməllərini ört basdır etmək üçün istifadə etdikləri heç kimə sirr deyil. Bununla yanaşı, İranın rəsmi orqanlarının xarici ölkələrdə baş verən proseslərə öz düşüncə tərzləri ilə qiymət verərək ölkə daxilindəki problemlərdən diqqəti yayındırmağa, qonşu dövlətlərin uğurlarına kölgə salmağa cəhd göstərmələri də bu [...]

(Summary)
Araz Aslanli & Nabat Karakhanova
(Caucasian Center for International Relations and Strategic Studies- QAFSAM)
One of the bloodiest massacres of the 20th century in the region was carried out in the Khojaly town, which with the population of 7000, was strategically important as it had the only airport and railway line passing through the town in [...]

 
Mübariz Əhmədoğlu Ermənistanın da bu prosesdə iştirakçı olduğunu iddia edir
 - Ermənistan Sankt-Peterburq təklifləri variantını niyə ortaya atıb?
   – Ermənistanın dəstəklədiyi Sankt-Peterburq təklifi xalis provokasiyadır. MDB məkanında Qırğızıstan timsalında rolunu genişləndirən ATƏT və ABŞ-ın Qafqaz regionundan gedəcəyini və ya rolunu azaldacağını düşünmək sadəlövhlükdən başqa bir şey deyil. Ermənistanın təşəbbüsü ilə ATƏT MQ-də Rusiyaya xüsusi statusun verilməsi [...]

04/09/2009
Amerikanın Səsi  http://www.voanews.com/azerbaijani/2009-09-04-voa7.cfm
 

Bu həftənin əvvəlində Türkiyə və Ermənistan İsveçrənin vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqlarda “Diplomatik münasibətlərin qurulması üzrə protokol” və “Ikitərəfli münasibətlərin inkişafı barədə protokol”un imzalanmasına dair “daxili siyasi məsləhətləşmələr”in başlanılması barədə razılıq əldə edib.  Qərb dövlətləri və Rusiya tərəfindən alqışlanan bu sazişə isə münasibət Türkiyə müxalifəti daxilində və Azərbaycanda müəyyən qədər fərqlidir.  Son anlaşmanın regiondakı geo-siyasi [...]

Rusiyanın “Admiral Kuznetsov” adlı təyyarə daşıyan gəmisi hərbi təlimlər keçirmək üçün Yunanistanın icazəsiylə Egey dənizinə getdi. Tarixdə ilk dəfə bu məqsədlə Egey dənizinə gələn Rus hərbi gəmisinin yanvarın 3-4 və 8-10 günləri arasında Rodos Adasının cənub-şərqində, 11-də isə Girit adasının cənubunda hərbi manevrlər keçirməyə başladığı bildirilməkdədir. Hərbi təlimlərdə 1985-ci ildə inşa edilən gəminin daşıdığı 50-dən [...]

Araz ASLANLI
http://www.araztm.org/?mod=actual&id=103
2008-ci ilin Avqustunda Cənubi Qafqazda baş verən hadisələrdən sonra Qafqazdakı dondurulmuş münaqişələri həll etmək cəhdlərinin gücləndirilməsi, Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalı problemindən (Qarabağ problemindən) də yan keçmədi. Hətta bu istiqamətdəki cəhdlər diqqət çəkici dərəcədə artdı. Belə ki, Ermənistan-Türkiyə və dolayısıyla Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin yaxşılaşdırılması istiqamətində səylər başladı, Qafqaz Sabitlik Paktı müzakirə edildi. Bundan başqa problemlə [...]

Araz ASLANLI
“Ulus” qəzeti – Türkiyə 
2008 Ağustosunda Kafkasya’da yaşanan gelişmeler, farklı bakış açılarına göre “Gürcistan’ın toprak bütünlüğünü sağlamaya çalışması ve sonrasında Rusya’nın işgaline maruz kalması” ya da “Gürcistan’ın bölgedeki ateşkesi ihlal ederek savaş başlatması ve sonrasında Rusya’nın müdahalesi ile yeniden eski duruma dönülmesi” şeklinde görülse de, aslında olayın çok dikkat çekmeyen bir boyutu da vardı.
Ağustos ayında [...]

www.araztm.az  
Soyuq müharibənin başa çatmasından sonra beynəlxalq münasibətlər sisteminin yeniden formalaşması prosesi yeni güc təmərküzləşmələrini və müxtəlif ölkələrin yeni münasibətlər sistemini qurma ehtiyacını gündəmə gətirdi. Yeni dövr ABŞ-in tək qütüblü dünya qurma təşəbbüsləri, AB-nin qlobal aktyor olma arzusu, Çinin və Hindistanın əhalisinin çoxluğu və sürətli iqtisadi inkişafı, Yaponiyanın rol arayışı və Rusiyanın bu prosesdə fəal [...]

www.araztm.az  
Son zamanlarda İranda fəaliyyət göstərən Höccətiyyə qrupu ilə bağlı bir sıra mübahisəli iddialar ortaya çıxıb. Bəzi dairələr, xüsusən  xaricdə yaşayan siyasi müxaliflər eləcə də, daxildəki bəzi qrupların internet saytları Əhmədinejadin bu qrupun üzvü olduğuna dair iddialar irəli sürürlər. Höccətiyə dərnəyinin nə olduğunu və fəaliyyətini araşdirarkən məlum olur ki, “Əncüməni Höccətiyə” 50- ci illərin sonunda [...]

İran İslam Respublikasının (İİR) prezidenti Mahmud Əhmədinejad prezudent olduğu müddətdə ilk dəfə olaraq Avropaya səfər edib. İİR prezidenti bu səfərdən öncə yenə İsrailə qarşı kəskin və ağır ifadələr işlətmişdi. O iyun ayının ikisində İslam İnqilabı rəhbərinin Ayətullah Xomeyninin ölümünün ildönümündə çıxış edərkən  İsrailin məhv olmasının yaxınlaşdığını bildirmiş və İsrail dövlətini bir daha “pislik toplusu” adlandırmışdı.
Davamı: [...]

İranda yaşayan azərbaycanlılar bu dövlətin rəsmi mətbuat orqanında onların həşərata (tarakana) bənzədilməsi hadisəsini öz yaddaşlarında yaxşı saxlamışlar. Bununla əlaqədar, 2006-cı ilin may ayının 22-də baş vermiş güclü etiraz aksiyası azərbaycanlıların milli özünüdərketmə hisslərinin fars şovinizmi tərəfindən nəinki yox edilmədiyini, əksinə bu millətin böyüklüyünü dünya ictimiayyətinə göstərmişdir. Məhz həmin olaydan sonra İran dövləti üzdə biruzə verməsə [...]

Azərbaycan Strateji Araştırmalar Mərkəzi
Ermənistan müstəqillik sonrası irredantist siyasət izləməsi səbəbiylə İran xaric, bütün qonşu dövlətlərlə ciddi problemlər yaşamışdır və bu problemlər əhəmiyyətli ölçüdə bu gün də davam etməkdədir. Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını işğal etdiyi üçün şimal nəqliyyat xəttini, Türkiyənin torpaq bütünlüyünü tanımadığı və sözdə soyqırım təbliğatına davam etdiyi üçün qərb yolunu istifadə edə bilməməkdədir. Ermənistan Şimalla [...]

 Dmitri Medvedevin mayın 7-də and içərək prezident kreslosuna oturması ilə Rusiyada icraedici hakimiyyət strukturunun yenidən formalaşdırılması prosesinə rəsmi şəkildə başlandı. Prosesin gözlənilən ikinci addımı isə prezident Medvedev tərəfindən Vladimir Putinin hökümət başcısı postuna namizəd göstərilməsi oldu. Mayın 8-də RF Dövlət Dumasında keçirilən səsvermədə iştirak edən 448 millət vəkilindən 392-sinin Putinin hökümət başcısı olmasının lehinə səs [...]

 
Mayın 16-da Ermənistanın Baş Naziri Tiqran Sarkisyan Böyük Britaniyanın bu ölkədəki səfiri Çarlz Lonsdeyli qəbul etmişdir. Görüşdə digər məsələlərlə yanaşı Ermənistan-Türkiyə münasibətləri də müzakirə edilmişdir. Tigran Sarkisyan Ermənistanın hər zamankı övqeyini təkrarlamış və Türkiyə ilə “qeyd şərtsiz dialoqa və diplomatik münasibətlərin qurulmasına” hazır olduqlarını qeyd etmişdir. Sarkisyan Böyük Britaniyanın Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin yaxşılaşdırılmasında “xüsusi rol oynaya [...]

К растущему американо-иранскому напряжению продолжают подключаться все новые проблемы. Обвинения об американском происхождении террористической акции, направленной против российского консульства в Реште, очередной обстрел иранских дипломатов в Ираке в котором Иран вновь обвинил США, хотя имеют некоторые сомнительные нюансы, но при анализе событий недалекого прошлого трудно оценить однозначно. Напомним, что в период пика косовской проблемы, когда [...]

Artan İran-ABŞ gərginliyinə yeni mövzular əlavə olunmağa davam edir. Rəştdəki Rusiya Baş konsulluğuna qarşı ABŞ mənşəli terror aksiyası iddiası, İraqdakı İran diplomatlarının növbəti dəfə atəşə məruz qalması və bu məsələdə İranın yenə ABŞ-ı günahlandırması, hər nə qədər şübhəli nüanslara sahib olsa da yaxın tariximizdəki bəzi hadisələr bunları birmənalı qiymətləndirmənin çətin olduğunu göstərir. Xatırladaq ki, Kosova [...]

http://www.araztm.az/?mod=actual&id=8
In recent days, attack of USA to Iran again turned into the object of discussions in different spheres. Leading news agencies and TV channels gives information on this and sometimes disseminate confidential information. It is clear that, excuses and reasons for attacking to Iran are increasing every day. This either knowingly exaggerated or is a [...]

Uzun müddət davam edən müzakirə və mübahisələrdən sonra Türkiyənin öz roket əleyhinə müdafiə sistemlərini quracağı açıqlandı. Əslində xüsusilə Rusiya Federasiyasına və İrana yaxın Avropa ölkələrində raket əleyhinə müdafiə sistemlərinin ABŞ tərəfindən qurulması cəhdləri son illərdə yüksək səviyyədə dava edir. Bir yandan ABŞ-ın nu sahədəki israrları, bir yandan Rusiyanın sərt etirazları, bir yandan da sistemlərin qurulacağı [...]

AB-nin fəaliyyətdə olan sədri Sloveniyanın xarici işlər naziri Dmitri Rupelin  təşəbbüsü ilə Rusiya-Avropa Birliyi Daimi Əməkdaşlıq Şurasının aprelin 29-unda Lüksemburqda keçirilən iclası uğursuzlukla nəticələndi. Toplantının məqsədi Rusiya ilə yeni bir Tərəfdaşlıq və Əməkdaşlıq Müqaviləsi (TƏM) imzalanması mövzusunda Avropa Komisyasına müzakirələrin başlanması üçün səlahiyyət verilməsiydi. Ancaq Avropa Birliyinin 27 üzvündən biri olan Litva Rusiya ilə danışıqların [...]

Nuclear program of Iran and one of the main tension sources of the USA – Iran and the USA – Russia relations and Russia – Iran cooperation in this field at last caused to the establishment of the dissatisfaction in Russia – Azerbaijan relations. Event represented as the technical problem raised under information spread referring [...]

ABŞ-Iran və ABŞ-Rusiya münasibətlərinin əsas gərginlik mənbələrindən biri olan İranın nüvə proqramı və bu sahədəki Rusiya-İran əməkdaşlığı sonunda Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində kiçik də olsa bir narazılığın yaranmasına səbəb oldu. Hələlik texniki bir məsələ kimi təqdim edilən hadisə ilk dəfə  aprelin 21-də İnterfaksın Rusiya gömrük organlarına istinadən yaydığı xəbərlə ortaya çıxdı. Interfaksın  xəbərində Rusiya tərəfindən İranda inşa [...]

İranla ticarət əlaqəsi qurmaq niyyətində olan xarici vətəndaşlar sözügedən ölkədəki mövcud sistemə uyğun olaraq İslam İnqilabının Mühafizəçiləri Korpusu (İMMK) tərəfindən idarə olunan şirkətlərlə iş aparmaq məcburiyyətində qalırlar. Çünkü hazırda İranda əsas biznes sahələri bu qurumun nəzarətindədir.
Davamı: http://www.araztm.az/?mod=researchs&id=33

Abxaziya tərəfi  20 aprel 2008-ci il tarixdə saat 09.57 radələrində Gürcüstanın bir pilotsuz cəsus təyyarəsinin vurulması barədə xəbər yaymışdır. İlk gün Gürcüstan tərəfi bu xəbəri təkzib edərək məlumatın “təxribat” xarakterli olduğunu iddia etmişdir. Gürcüstan Təhlükəsizlik Nazirliyinin mətbuat katibi Nana İntskirveli  heç bir Gürcüstan təyyarəsinin Oçamçir və digər Abxaziya nəzarətindəki ərazilərə uçuş etmədiyini bildirmişdir.
Davamı: http://www.araztm.az/?mod=actual&id=23

Arzu Tairquliyeva    
Rus imperiyası (Çar Rusiyası) dağıldıqdan sonra Rusiya Gürcüstanın müstəqilliyini Psou çayına qədər olan ərazi çərçivəsində tanımışdır. Bu faktiki olaraq Abxaziyanın da Gücüstan ərazisi kimi tanınması deməkdir. Bu mövqe 1920-cil il 7 may tarixli Rusiya-Gürcüstan müqaviləsi ilə təsdiqlənmişdir. 25 fevral 1921-cil tarixdə Gürcüstanda çevriliş olduqdan və hakimiyyətə sovetlər gəldikdən sonra, 4 mart 1921-ci ildə Abxaziyada [...]

Rusiyada siyasi sistemin Putin sistemindən Putvedev (ya da MedPutin) sisteminə dönüştürülməsi (transformasiyası) prosesi davam edir. Rus siyasi sisteminin güclü prezidentlik üsul idarəsindən mərkəzi icraedici hakimiyyətinin prezident ilə baş nazir arasında paylaşdırılmasını nəzərdə tutan bu prosesin ilk mərhələsi 2007 ilinin dekabr ayında keçirilən Duma seçkiləri idi. Bu seçkilərdə Vahid Rusya partiyası Dumadakı yerlərin 70 faizini əldə [...]

Müxalifətin parlament seçkilərinin 2008-ci ilin payızı yerinə eyni ilin yazında keçirilməsi tələbi 5 yanvar 2008-ci il prezident seçkiləri ilə bir vaxtda keçirilən ümumxalq səsverməsində Gürcüstan xalqının 79.9%-zi tərəfindən dəstəkləndi. Aprel ayının axırı isə Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvili parlament seçkilərinin tarixini may ayının 21 kimi müəyyən etdi. Bundan sonra müxalifət qüvvələri prezident seçkilərindən bəri gözlədikləri parlament [...]

İran İslam Respublikasında Parlament Seçkilərinin birinci mərhələsi çoxlu mübahisələrlə də olsa sona çatdı. Bu seçkilərdə əhalinin fəallığı rəsmi və qeyri rəsmi mənbələrə görə gözləniləndən az oldu. İqtidar qüvvələri istədiyi nəticələri qismən də olsa əldə etmiş oldu. Seçkilərin birinci mərhələsində Mühafizəkarların əsas iki qanadı 290 nəfərlik parlamentın 170 kürsüsünü əldə edə bildi. Lakin Tehran, Təbriz, İsfəhan [...]

Daxili siyasi gərginlik Türkiyə gündəminin əsas mövzusu olmağa davam edir. Ümumilikdə son dövrlərdə Ədalət və İnkişaf Partiyasının (Adalet ve Kalkınma Partisi – Ak Parti) və əsasən Kürdləri təmsil edən və PKK terrorçuları ilə əlaqəli olduğu çoxları tərəfindən qəbul olunan DTP-nin (Demokratik Toplum Partiyası)  bağlanması istiqamətində gedən məhkəmə prosesləri, məşhur “Ergenekon” əməliyyatı, sosial müdafiə sahəsihndəki sərt [...]

Rusiya Dumasının vitse-spikeri vә Vahid Rusiya partiyasından olan millәt vәkili Lyubov Sliska Rusiyanın  Ermәnistanla ortaq dövlәtdə birləşməsini tәklif etdi. Sliska 2008-ci il aprelin 3-dә verdiyi açıqlamada “Belorusiya ilә Rusiya arasındakı ümumi dövlәt qurma prosesinin lәngimәsinә baxmayaraq digәr ölkәlәrlә münasibәtlәrdә dә oxşar siyasi kurs izlәmәli olduqlarını” vurğuladı. O, rәsmi Moskvanın ümumi dövlәt qurmasında yeni hәdәflәr kimi [...]

 
İran xarici işlər Naziri Mənuçehr Mottəki 2008-ci il martın 26-da Tacikistana səfəri zamanı bildirmişdi ki, İran İslam Respublikası Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına (ŞƏT) üzv olmaq niyyətindədir. Hətta bu barədə rəsmi şəkildə təşkilatın katibliyinə müraciət də olunub. Əslində İran 2005-ci ildə bu təşkilata müşahidəci kimi qəbul olunuşdu. Qurumun dövlət başçılarının 2007-ci ilin avqustunda Bişkekdə keçirilən 7-ci zirvə [...]