Dr. Nazim Cəfərsoy
Gürcüstanda siyasi gərginlik getdikcə artır. Müxalif “Xalq Məclisi”nin” təxminən 1 həftədən bu yana davam edən və ölkədə “demokratik parlament və prezident seçkilərinin keçirilməsini” tələb edən mitingləri mayın 25-dən 26-a keçən gecə Tiflisdə polislə qarşıdrmayla nəticələnib. “Xalq Məclisi”nin lideri və parlamentin keçmiş sədri Nino Burcanadze “ölkədə dinc inqilabın qaçınılmaz olduğunu” bildirib. O, prezident Sakaşavilinin  [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110524114755092.html
Araz Aslanlı
1994 yılının Ocak-Mart dönemi küçük çaplı saldırılar, AGİT ve Rusya’nın arabuluculuk girişimleriyle geçmiştir.
Rusya AGİT Minsk Grubu üyesi olsa da devamlı olarak barışın sağlanması için kendi planına daha çok üstünlük vermekte ve bununla da bölgedeki eski nüfuzunu sağlayacağını düşünmekteydi. Rusya’nın girişimleri içinde en önemlileri Moskova’da 18 Ocak 1994’te Rusya Dışişleri Bakanı Kozırev’le Azerbaycan Dışişleri [...]

www.araztm.org
Mayın 24-ü səhər saatlarında İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejad Abadan şəhərinin neftayırma zavodunda yeni benzin istehsalı bölməsinin açılışını edən zaman zavodda partlayış və yanğın baş verib. Partlayış nəticəsində ölən və yaralananlar olub. Partlayışın güclü olmasına baxmayaraq prezident Əhmədinejad və onu müşayiət edən nümayəndə heyəti heç bir xəsarət almayıb. İran prezidenti və onu müşayiət edən nümayəndə heyəti [...]

May ayının 20-də Fələstin nümayəndə heyəti Rusiya Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun dəvəti ilə Moskva gedib. Fələstindəki əsas siyasi qüvvələr FƏTH, HAMAS, Fələstin Azadlığı Demokratik Cəbhəsi və Fələstin Xalq Partiyası “Əş-Şaab”dan (keçmiş komunist partiyası) ibarət nümayəndə heyəti Rusiya Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrovla görüşüb.  Mayın 23-də keçirilən görüşdə Lavrov 4 mayda Qahirədə imzalanmış Fələstin partiyalarının birləşməsini [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110517030447573.html
Araz Aslanlı
 
Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik sonraki ilk ciddi girişimler İran`dan geldi.
24 Şubat 1992’de İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti, taraflar arasında arabuluculuk yapma amacıyla bölgeye bir ziyaret gerçekleştirdi. Taraflar arasında ateşkes için temel konularda uzlaşmaya çalışılırken Ermenistan tarafı Hocalı Soykırımı’nı gerçekleştirmiştir. İran`ın bir sonraki benzer girişimi de ateşkes açısından başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
Nisan [...]

İranın Ali Dini Rəhbəri Ayətullah Seyyid Əli Xamenei ilə prezident Mahmud Əhmədinejad arasında Təhlükəsizlik Naziri problemi Əhmədinejadın geri adım atması ilə sona çatmış kimi görünsə də, mühafizəkarların Əhmədinejada və onun yaxınlarına hücumları davam etməkdədir. Son problemdən sonra Əhmədinejad Heydər Moslehinin öz vəzifəsində qalması ilə razılaşdı. O, İran televiziya kanalında Ayətullah Xameneiyə itaət etdiyini və “Vəliyi [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (5)
 d) Geomədəni risk və fürsətlər  (2)
 
Rusiya-Azərbaycan münasibətlərindən geomədəni amilin bir digər mühüm cəhəti milli-etnik amildir. Ümumilkdə milli-etnik amilin beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolununu hələ 1648-ci ildə Avropada imzalanan Vestfalya müqaviləsi ilə başlatmaq olar. Bu müqavilə ilə ilk dəfə dünyəvi dəyərlərə söykənən beynəlxalq sistemin əsası qoyulmuşdur. 1789-cu ildəki [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (4)
 
d) Geomədəni risk və fürsətlər  (1)
 
Beynəlxalq münasibətlərlə bağlı elmi mənbələrdə yeni sayıla biləcək “Geomədəni” (Geoculture) termini əsasən tarix, etnik amil və din ünsürlərini özündə birləşdirən “mədəniyyət”in beynəlxalq siyasətə və dövlətlərarası münasibətlərə təsirlərini xarakterizə etmək üçün istifadə edilir. Ümumilikdə qlobal siyasətdə və dövlətlərarası münasibətlərdə mədəniyyət amili [...]

Rusiyanın NATO-dakı Daimi Nümayəndəsi Dmitri Roqozin Şimali Atlantik Alyansına əməkdaşlıq üçün yeni sənəd təklif edib. Sənəddə Rusiya ilə NATO arasında Raket Əleyhinə Müdafiə Sistemləri (RƏMS) üzrə əməkdaşlığın siyasi prinsipləri və bu işbirliyindən irəli gələn vəzifələr əksini tapıb. Bu barədə açıqlama mayın 6-da Rusiya-NATO Şurasının növbədənkənar iclasından sonra Roqozin tərəfindən verilib. Roqozin bildirib ki, onun tərəfindən [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110429041119344.html
29.04.2011 
Yazı dizisine Azerbaycan Savunma Bakanı Sefer Ebiyev’in 7-8 Nisan 2011 tarihli Türkiye ziyaretiyle başlamıştık.
Ama daha yazı dizisini sona erdirmeden önemli bir ziyaret daha gerçekleşti. Türkiye Cumhuriyeti Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Erdal Ceylanoğlu 18-19 Nisan 2011 tarihlerinde Bakü’de en üst düzeydeki siyasal ve askeri makamlarla görüşmelerde bulundu (işin ilginç yanı 15-25 Mayıs 2011 tarihlerinde gerçekleştirilmesi [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
 E) Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər  (2) 
 c) Geoiqtisadi risk və fürsətlər
 
Ümimilikdə, iqtisadi amil tarixən dövlətlərarası münasibətlərin və beynəlxalq sistemdəki güc mübarizəsinin ən mühüm motivlərindən biri olub. Soyuq müharibə dövründə Qərb və Şərq blokları arasındakı beynəlxalq rəqabətin əsas aparıcı motivinin  ideoloji olması iqtisadi amilin  önəmini gölgələsədə, iki blok arasındakı mübarizənin taleyini Şərq blokunun [...]

Rusiyanın BMT-dəki nümayəndəsinin birinci müavini Aleksandr Pankin aprelin 28-də Təhlükəsizlik Şurasının iclasındakı çıxışında rəsmi Moksvanın Suriyadakı hadisələrə dair mövqeyini açıqlayıb. Rus diplomat Suriyadakı vəziyyətin beynəlxalq sülh və təhlükəsizlik üçün təhlükə yaratmadığını və bu səbəblə Rusiyanın bu ölkənin daxili işlərinə müdaxilə tərəfdarı olmadığını bildirib. Pankin Suriyada ciddi gərginliyin olduğunu qəbul edib, ancaq proseslərdə bütün tərəflərin silahlı [...]

Yaxın Şərqdəki ictimai-siyasi hərəkətlilik bir çox dövləti kimi Tükiyəni də bəzi suallar qarşısında qoyub. Xüsusilə Suriyadakı proseslər Türkiyəni neçə illərdir bəzən problemlərlə, bəzən də uğurlarla diqqət çəkən xarici siyasət kursu baxımından kritik mərhələyə gətirib. Suriya kütləvi etiraz dalğalarının və bu etirazçılara qarşı sərt müdaxilənin növbəti danaynacağına çevrilib. Türkiyə isə Misirdə açıq və sərt, Liviyada isə [...]

İranın Təhlükəsizlik və İnformasiya Naziri Heydər Moslehinin istefası xəbəri ətrafında yaranmış qalmaqal davam edir. Aprelin 23-də İranın Ali Dini Lideri Ayətullah Seyyid Əli Xamenei İranın Fars əyalətindən gələn bir qrup şəxsi qəbul edərkən maraqlı fikirlər səsləndirib. O bildirib ki, bəzi media orqanları “İran İslam Respublikasında parçalanma və ikili hakimiyyət meydana gəldiyini və prezidentin Rəhbərin sözünü [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
Rusiya Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrov 25-27 aprel tarixləri arasında Cənubi Osetiya və Abxaziyaya işgüzar səfər edəcək. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuata verdiyi açıqlamada bu səfərin məqsədinin tərəflər arasında müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsi olduğu qeyd edilib. Lavrov səfərin ilk gününü Cənubi Osetiyada keçirəcək. Cənubi Osetiya “Xarici İşlər Nazirinin Müavini” Alan Pliyev açıqlamasında Lavrovun [...]

GünAz TV mətbuat mərkəzinin növbəti müsahibi, Qafqaz Beynəlxalq Münasibətlər və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Araz Aslanlıdır.
http://gunaz.tv/aze/37/newsCat/1/newsID/43746-Araz-Aslanli-Iran-ucun-Ermenistan-Azerbaycani-ve-Turkiyeni-narahat-etmesi-baximindan-strateji-oneme-sahibir-Musahibe.html/inner/1
- Amerika rəsmilər bu günlərdə İran-Ermənistan arasında imzalanan sazişə baxılacağı ilə bağlı məlumat yayıblar. Sizcə, bu, rəsmi İrəvan üçün nə ilə nəticələnə bilər?
- Bu ABŞ-ın (Amerika Birləşmiş Ştatlarının) İranla bağlı təcrid siyasətinin təbii nəticəsidir. Xüsusilə BMT-nin (Birləşmiş Millətlər Təşkilatının) və [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110422031244450.html 
Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde en önemli gündem maddesi Azerbaycan Savunma Bakanı Sefer Ebiyev’in Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyarettir.
7 Nisan 2011 tarihinde başlayan ziyaretinde Sefer Ebiyev ve beraberindeki heyet önce Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve Genelkurmay Başkanı Işık Koşaner, 8 Nisan 2011 tarihinde ise Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Savunma Bakanı Vecdi Gönül görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde taraflar karşılıklı [...]

BMT-nin Baş Katibi Pan Ki Mun bu gün Rusiyaya səfərə başlayıb. Onun aprelin 23-ə qədər davam etməsi nəzərdə tutulan bu səfərində Rusiya rəhbərliyi ilə xüsusilə nüvə təhlükəsizliyi və Liviyadakı vəziyyəti müzakirə etməsi gözlənilir. Kremldən verilən məlumata görə, BMT Baş Katibi aprelin 22-də Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedevlə görüşəcək. Bundan başqa Pan Ki Munun Rusiya Xarici İşlər [...]

Aprelin 14-də Çinin Haynan adasındakı Sanya şəhərində Braziliya, Cənubi Afrika Respublikası (CAR), Çin, Hindistan və Rusiya dövlət və hökumət başcılarının BRİKS formatındakı sammiti keçirilib. Sammitdə Braziliya Prezidenti Dilma Rousseff, CAR Prezidenti Ceykob Zuma, Çin Xalq Respublikasının Sədri Hu Szintao, Hindistanın Baş Naziri Manmohan Sinq və Rusiya Prezidenti Dmitri Medvedev yer alıb. Sayca 3-cü, CAR-ın iştirakı [...]

Şəms Bağırova, BDU magistratura tələbəsi
 
Londonda keçirilmiş beynəlxalq görüşdə Liviya lideri Muammar Qaddafi hökümətinin “qanuniliyini tamamilə itirdiyi”, üsuli-idarəyə qarşı hərbi əməliyyatın vətəndaşlara qarşı hücumlar dayandırılanadək davam etməli olduğu və pulsuz humanitar yardım göstərməyin zəruriliyi barədə qəti mövqe formalaşdırılmışdır. Birləşmiş Krallığın Xarici İşlər Naziri Uilliam Haqunun sözlərinə görə, 40 ölkə və təşkilatdan olan təmsilçilərin iştirak etdiyi konfransda [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
Rusiyada 2012-ci ildə prezidentin kimi olacağına dair müzakirələr ən aktual mövzulardan biri  olmağa davam edir. Prezident seçkilərinə bir ildən az müddət qaldığı bir zamanda prezident Dmitri Medvedevin 12 apreldə Çinin mərkəzi televiziyası CCTV-yə verdiyi müsahibə bu müzakirələri daha da alovlandırıb. O, “BRİK” sammitində iştirak edəcəyi Çin səfəri ərəfəsindəki müsahibəsində ikinci dəfə prezident seçkilərində [...]

http://www.1news.com.tr/yazarlar/20110411124133719.html
11.04.2011 
Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde en önemli gündem maddesi Azerbaycan Savunma Bakanı Sefer Ebiyev’in Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyarettir.
7 Nisan 2011 tarihinde başlayan ziyaretinde Sefer Ebiyev ve beraberindeki heyet önce Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve Genelkurmay Başkanı Işık Koşaner, 8 Nisan 2011 tarihinde ise Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Savunma Bakanı Vecdi Gönül görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde taraflar karşılıklı [...]

Araz Aslanlı
İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar yenidən Türkiyə-İsrail münasibətlərinin gərginləşməsinə səbəb ola bilər. Belə ki, İsrailin son günlərdə hərbi əməliyyatlarını artırması və sadə vətəndaşların ölmələrinə səbəb olması Türkiyə tərəfindən sərt etirazla qarşılanıb. Türkiyənin Xarici İşlər Naziri Əhməd Davudoğlu İsraildən Qəzzada dinc insanların öldürülməsini dayandırmağı tələb edib. Nazirlik tərəfindən verilən rəsmi açıqlamada “İsrailin Qəzzadakı dinc [...]

Şimali Qafqaz: Risklər və fürsətlər (1)
Dr. Nazim Cəfərsoy
 
a)    Geosiyasi risk və fürsətlər
 
Bu yazı silsiləsinin əvvəlində də qeyd etdiyimiz kimi Şimali Qafqaz Azərbaycanın Rusiya ilə sərhəddini təşkil edirr. Rusiyanın bu bölgədə vəziyyətə tam nəzarət etməsi və güclü olması, rəsmi Moskvanın cənubundakı qonşularına və bu çərçivədə Azərbaycana öz təzyiqini gücləndirməsi mənasına da gəlir. Ənənəvi [...]

 
Rusiya rəhbərliyi beynəlxalq münasibətlərin aktual gündəm maddələrindən olan Liviyadakı hadisələrini diqqət mərkəzində saxlamağa davam edir. Xatırladaq ki, Ərəb dünyasında başlayan üsyan dalğası fevralın ortasından etibarən Liviyada da Müəmmar Qəzzafi hakimiyyətinə qarşı xalq etirazlarına səbəb olub. Fevralın axırında ölkədə etirazın hakimiyyətlə müxalifət arasında silahlı toqquşmalarla daha şiddətlənməsi bu ölkəyə beynəlxalq güclerin reaksiyasını gündəmə gətirib. Bu çərçivədə [...]

http://1news.com.tr/yazarlar/20110329122208111.html
Azerbaycan topraklarının Ermenistan tarafından işgali sorununa (Karabağ sorununa) ışık tutması açısından uzun süren beklentilerden birisi geçtiğimiz günlerde gerçekleşti.
23–24 Mart 2011 tarihlerinde AGİT Minsk Grubu Eşbaşkanları Bernard Fassier (Fransa), Robert Bradtke (ABD) ve İgor Popov (Rusya Federasyonu) Viyana’da Genel Sekreter Marc Perrin de Brichambaut ile görüşme yaptılar ve bölgede durum değerlendirmesi yapan heyetin Özel Raporunu sundular. [...]

 
Son dövrlərdə İranda gedən proseslərin əsas istiqamətlərindən biri də rejimdaxili siyasi mübarizənin getdikcə daha da alovlanmasıdır. Rejimdaxili mübarizə sanki uzunmüddət İİR-in aparıcı simaları olmuş şəxslərin “vurulması” ilə diqqət cəlb edir. Xüsusilə 2009-cu ildəki qalmaqallı prezident seçkisi prosesində və seçkidən sonra baş verənlər, rejimin xarakter dəyişikliyi ilə yanaşı ciddi “kadr” dəyişikliyi ilə də müşaiyət olunur. Xeyli [...]

Araz Aslanlı
 
Hazırda dünyanın əsas diqqəti Yaxın Şərqdəki etiraz dalğalarına və Yaponiyada baş vermiş olan təbii fəlakətə yönəlib. Amma regionla bağlı maraqlı proseslər də diqqətdən kənarda qalmır. Bunlardan biri də Türkiyənin regional liderlik rolunu güçləndirmə prosesində əhəmiyyətli addımlar atmağa davam etməsidir. Məsələn, martın 16-da Türk mediası bəzi bölgə ölkələrinin Xarici İşlər Nazirlərinin Türkiyə Cumhuriyyəti Xarici İşlər [...]

(Rusiya Belorusda AES tikəcək)
Martın 15-də Belorusa səfər edən Rusiyanın Baş naziri Vladimir Putin Minskdə Avrasiya İqtisadı Əməkdaşlıq Şurasının (AİƏŞ) baş nazirlərinin iclasında və Rusiya-Belorus İttifaq Dövləti Şurasının toplantısında iştirak edib. Putin AİƏŞ iclasında üzv dövlətlər arasında iqtisadi inteqrasiya prosesininin perspektivlərini müzakirə edib. Putinin 1 günlük Minsk səfərinin ən mühüm nəticəsi isə Belorus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko [...]

Dr. Nazim Cəfərsoy
8-11 mart tarixləri arasında ABŞ vitse-prezidenti Con Bayden Moskvaya səfər edib. Bayden səfər zamanı prezident Dmitri Medvedev və Baş Nazir Vladimir Putinlə görüşüb.  Baydenin Rusya səfəri üç mühüm məqam baxımından önəmli olub. Əvvəla, Bayden prezident Obamanın hakimiyətdən gəlişindən sonra ABŞ-la Rusiya münasibətlərində başlayan yumuşamanın memarlarından sayılır. Xatırladaq ki, iki ölkə arasından “yeni başlanğıc” [...]